PHÂN ĐỊNH VÀ SỐNG ƠN GỌI

Nguồn: www.conggiaovietnam.net

[BẢN THẢO]

LINH MỤC GIÁO PHẬN SỐNG TU ĐỨC TOÀN DIỆN

TRONG BỐI CẢNH THỰC TẾ CỦA GIÁO HỘI VÀ XÃ HỘI VIỆT NAM HÔM NAY

Lm. Micae-Phaolô Trần Minh Huy pss

CHƯƠNG HAI

ỨNG SINH LINH MỤC GIÁO PHẬN

CỦNG CỐ NHỮNG BƯỚC ĐẦU

PHÂN ĐỊNH VÀ SỐNG ƠN GỌI

(tiếp theo)

B.IV. VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI ƠN GỌI

“Một kinh sư tiến đến thưa Người rằng: ‘Thưa Thầy, Thầy đi đâu, tôi cũng xin đi theo.’ Đức Giê-su trả lời: ‘Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu.’ Một môn đệ khác thưa với Người: ‘Thưa Ngài, xin cho phép con về chôn cất cha con trước đã.’ Đức Giê-su bảo: ‘Anh hãy đi theo tôi, cứ để kẻ chết chôn kẻ chết của họ’” (Mt 8, 19-22)

B.IV.1. KHÍA CẠNH TÍCH CỰC: BỐI CẢNH GIA ĐÌNH

Bổn phận nuôi dưỡng ơn gọi thuộc về toàn thể cộng đồng kitô hữu…. Nhưng đóng góp lớn nhất thuộc về gia đình, được kích hoạt nhờ tinh thần đức tin, đức ái và lòng đạo đức… Gia đình được kể như chủng viện đầu tiên. Tại Việt Nam, gia đình có ảnh hưởng rất lớn tới nhân cách của mỗi con người, ảnh hưởng tới việc đi theo và thực hành một tôn giáo hay một ơn gọi.

Người Việt Nam rất đề cao giá trị của gia đình, vì gia đình như một thế giới thu nhỏ bao gồm 3 thế hệ: ông bà, cha mẹ và con cái. Mặc dù có những cách biệt giữa các thế hệ, nhưng các thành viên trong cùng một gia đình vẫn luôn có một tình cảm sâu sắc gắn bó với nhau. Gia đình đóng vai trò trợ lực rất quan trọng giúp cho ứng sinh ngày một trưởng thành hơn. Có nhiều nhân tố giúp anh lớn lên: Mối liên hệ mật thiết với cha mẹ nâng cao căn tính nhân vị của anh: sự mạnh mẽ cương nghị của ba, sự dịu dàng nhân hậu của mẹ.

Mối tương quan lành mạnh với những người khác phái trong gia đình và những người họ hàng sẽ giúp ứng sinh ý thức hơn về tính dục của mình, hầu phát triển các mối tương quan xã hội của chính anh. Điều đó cung ứng cho anh một sự ổn định tình cảm cần phải có cho đời sống và sứ vụ linh mục của anh sau này. Những hoạt động trong và ngoài gia đình thách thức ứng sinh vượt qua những cái mình thích hay không thích, và làm cho đời sống tông đồ tương lai của anh trở thành một thực tế, đòi hỏi phải kiên trì, có khi phải trả tới cái giá cao nhất hy sinh mạng sống, chứ không chỉ là một mơ mộng của tuổi trẻ.

Việc cầu nguyện và chia sẻ niềm tin trong gia đình giúp ứng sinh đâm rễ sâu trong đời sống thiêng liêng. Là chủng viện đầu tiên, gia đình giữ vai trò sinh tử trong việc đào tạo ứng sinh. Cuộc họp hàng năm của đại diện các gia đình chủng sinh nhấn mạnh đến tầm quan trọng và sự đóng góp tích cực của gia đình đối với Chủng viện trong việc đào tạo linh mục tương lai cho Giáo Hội.

B.IV.2. KHÍA CẠNH ÍT TÍCH CỰC: NHỮNG MONG ĐỢI VÀ HY VỌNG CỦA GIA ĐÌNH

Người Việt Nam rất sùng đạo và nhiệt thành. Họ hết lòng kính trọng các nhà tu hành, không chỉ trong phạm vị tôn giáo mà cả ngoài xã hội nữa. Ngay cả hôm nay, các quan chức cộng sản cũng nhận định rằng linh mục là công dân đặc biệt vì có nhiều uy tín và ảnh hưởng trên các công dân tín hữu khác.

Vì thế, bậc tu trì trở thành một địa vị và một sự thăng tiến xã hội, không chỉ cho chính vị linh mục, mà còn cho cả gia đình và họ hàng thân thuộc: Vị linh mục sẽ được dân chúng kính trọng và vâng phục, được hưởng một cuộc sống an toàn và dễ dãi, v.v… Một khi người con làm linh mục hay tu sĩ, gia đình sẽ được hưởng vinh quang và danh dự, được kính trọng ở mọi nơi (trở thành “ông bà cố”). Điều này đang là một thử thách đối với ơn gọi đích thực và sự bất lợi tai hại của lòng kính trọng thái quá này đối với hàng giáo sĩ và tu sĩ là biến họ thành những kẻ quan liêu và độc đoán.

Nhiều khi, những mối lợi mang tính cá nhân hay gia đình như thế khiến một số người thúc ép con cái đi tu. Một số các bậc cha mẹ vì không thành công trong việc theo đuổi ơn gọi tu trì nên mong đợi thấy lý tưởng và hình ảnh của mình được thực hiện nơi con cái. Họ gây áp lực buộc con cái dấn thân vào đời sống linh mục hay đời sống tu trì, dù con cái họ không có ơn gọi đó. Một người tu không được ra về bị gia đình, họ hàng, quê hương giận dữ, khinh miệt, đàm tiếu, tẩy chay… nhất là ở khu vực miền Bắc. Áp lực này là một trở ngại cho các ơn gọi đích thực: có em có ơn gọi không dám dấn thấn, có em đã vào tu thấy mình không có ơn gọi không dám về. Cần phải có một kế hoạch đồng bộ và rộng khắp để chỉnh sửa dần cái tâm thức bất lợi này.

Là nền tảng của xã hội, là cái nôi của sự sống và là nhà sư phạm đầu tiên, gia đình có thể là một nguồn nước trong lành và cũng có thể là trở lực đối với những ơn gọi đích thực. Do vậy, trách nhiệm của Giáo Hội là biện phân và thanh luyện những động lực ấy, vào thời điểm thu nhận cũng như trong tiến trình đào tạo, trong nỗ lực gầy dựng cho có người kế tục sứ mệnh: Tre già măng mọc.

Tuy nhiên, Chúa cũng quảng đại ban cho có rất nhiều gia đình Công giáo dâng hiến con trai con gái mình cho Thiên Chúa thông qua Hội Thánh mà không hề thèm muốn danh vọng, và nhiều ứng sinh quảng đại đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa. Các ứng sinh hãy nghĩ đến Ông Bà Cha Mẹ đã sinh dưỡng lại dày công hy sinh vất vả cùng Giáo Hội đào luyện, nâng đỡ, dìu dắt mình bằng cuộc sống đầy gương sáng và lời cầu nguyện không ngừng của các ngài.

Hãy lắng nghe lời cầu nguyện của các ngài: “Xin đừng sa thải con lúc tuổi đà xế bóng, chớ bỏ rơi con khi sức lực suy tàn. … Cả lúc con già nua da mồi tóc bạc, lạy Thiên Chúa, xin đừng bỏ rơi con” (Tv 70, 9,18). Hãy hiếu thảo tri ân các ngài, cầu nguyện và nâng đỡ các ngài, ngõ hầu trong những ngày cuối đời, chờ đợi giờ Chúa gọi về nhà Cha, các ngài cảm nhận được đền đáp, an ủi, yêu thương, bình an và hạnh phúc.

(slideshow Mẹ)

Một khi biết nghĩ đến công lao và tình thương, cùng hoài bảo của mẹ cha, cũng như của các vị hữu trách trong Giáo Hội, ứng sinh sẽ tìm được nghị lực vượt lên mọi khó khăn thử thách trong cuộc sống, vì cuộc sống tu trì cũng chẳng tránh khỏi hết mọi bất công, phân biệt đối xử, thương người nọ hơn thương người kia, vì chẳng ai lấy cân mà cân được tình cảm cho bằng nhau đâu! Cái quan trọng là đừng lộ liểu quá, mà để trong lòng thì tốt hơn. Vả lại, có tình thương nào cao cả hơn tình Chúa thương ta đâu! Ta thế nào thì Chúa thương ta thế ấy, và Chúa sẽ thương ta cho đến cùng. Nhưng đối lại, Chúa cũng đòi hỏi và chờ đợi một tình thương quảng đại cho đến cùng về phía chúng ta cho Chúa đó: Một lần đã quảng đại, hãy quảng đại cho đến cùng.

B.V. ĐÁNH GIÁ ĐỘNG LỰC NỘI TÂM

B.V.1. TÍNH HẤP DẪN CỦA ƠN GỌI

Mọi ơn gọi đều đến từ Thiên Chúa, hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp. Ngài có thể nói gián tiếp với ứng sinh qua Thánh Kinh, qua Giáo Hội, qua gia đình và qua những nhu cầu của cuộc sống con người. Ngài cũng có thể trực tiếp đánh động con tim và làm cho sự lôi cuốn lớn lên dần thành cốt lõi của ơn kêu gọi.

Nhưng tính hấp dẫn này phải được phân định qua việc đồng hành, linh hướng để ứng sinh nắm chắc rằng mình có thể đáp ứng được các khía cạnh thiêng liêng và tông đồ của một cam kết dấn thân phục vụ Chúa và các linh hồn. Đây là một cuộc hợp tác tay đôi với ơn Chúa: các nhà đào tạo tìm hiểu ứng sinh và các ứng sinh tìm hiểu chính mình xem có ơn gọi thực không.

B.V.2. BIỂU LỘ CỤ THỂ Ý HƯỚNG NGAY LÀNH

Tự do lương tâm của ứng sinh là điều cần thiết cho quyết định chuẩn bị tiến lên chức linh mục. Vị linh hướng phải giúp ứng sinh khám phá ra những gì Thiên Chúa thực sự kêu gọi anh trở thành và thực hiện. Đáp trả tự do của anh sẽ là cốt lõi sự cam kết của anh và động lực xứng hợp sẽ đóng một vai trò quan trọng trong sự bền đỗ, khi anh cụ thể bày tỏ ý hướng ngay lành muốn làm linh mục.

Ứng sinh phải tìm cho được lời khẳng định rằng Chúa muốn anh quyết định trở thành linh mục. Để được vậy, anh phải hiểu rõ sâu xa những điểm mạnh cũng như những điểm yếu của mình; đồng thời anh phải được giúp tìm biết chính mình cách ý thức, cũng như các động lực vô thức của anh, ngõ hầu anh thấy được anh phải biến đổi trong cái gì hầu phù hợp với đời sống và sứ vụ linh mục.

Ứng sinh phải đánh giá lại lời mời gọi của Chúa và sự đáp trả của anh để có được một cam kết sâu xa hơn, theo tiến trình ơn gọi năm bước:

1) Chúa gọi ứng sinh cách trực tiếp như đã gọi Abraham, Mosê, Samuel… và như chính Mẹ Maria; hoặc Ngài gọi cách gián tiếp qua người nọ kẻ kia… Nhưng lời mời gọi đó phải được thẩm quyền hợp pháp của Giáo Hội xác nhận qua việc gọi cho chịu chức linh mục sau này.

2) Ứng sinh tự do đáp lại, và nên một lần quảng đại đáp lại thì hãy quảng đại cho đến cùng. Bởi vì ơn gọi “không phải là một chọn lựa luân lý hay một lý tưởng cao quý, nhưng là sự gặp gỡ với Chúa Giêsu, một cuộc gặp gỡ trao ban cho cuộc sống một chân trời mới, và qua đó là một hướng đi có tính cách quyết định” (x. Deus Caritas Est, số 1).

3) Ứng sinh cam kết theo chính Chúa Kitô toàn thể, nghĩa là với vinh quang và thập giá, tức khi vui cũng như khi buồn, lúc thành công cũng như lúc thất bại, khi sướng cũng như khi khổ, đều luôn trung thành theo chính Chúa Kitô, chứ không phải ai khác hay cái gì khác. Chúng ta có thể nói cùng với thánh Phaolô:

“Ai có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Đức Ki-tô? Phải chăng là gian truân, khốn khổ, đói rách, hiểm nguy, bắt bớ, gươm giáo? Như có lời chép: Chính vì Ngài mà mỗi ngày chúng con bị giết, bị coi như bầy cừu để sát sinh. Nhưng trong mọi thử thách ấy, chúng ta toàn thắng nhờ Đấng đã yêu mến chúng ta. “Đúng thế, tôi tin chắc rằng: cho dầu là sự chết hay sự sống, thiên thần hay ma vương quỷ lực, hiện tại hay tương lai, hoặc bất cứ sức mạnh nào, trời cao hay vực thẳm hay bất cứ một loài thọ tạo nào khác, không có gì tách được chúng ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa thể hiện nơi Đức Ki-tô Giê-su, Chúa chúng ta” (Rm 8, 35 – 39)

Tuy nhiên chúng ta vẫn phải luôn cảnh giác, vì trong thực tế, rất lắm lần chúng ta đã để một ai đó hay một cái gì đó tách biệt Chúa Giêsu ra khỏi tình yêu và cuộc đời của chúng ta, cho dù không hề có cái gì tách biệt chúng ta ra khỏi tình yêu của Chúa Giêsu: chúng ta có thế nào đi nữa thì Ngài vẫn hằng thương yêu chúng ta, và thương yêu chúng ta cho đến cùng. Tình yêu của Ngài lớn hơn tội lỗi chúng ta và Ngài hằng tha thứ cho chúng ta.

4) Ứng sinh phải dần dần biến đổi và điều chỉnh đời sống mình sao cho phù hợp với đời sống và sứ vụ linh mục. Ứng sinh còn tiếp tục mãi công việc này để trở nên chứng tá sống động của Chúa. Quả thế, “Ông Anrê, anh ông Simôn, là một trong hai người đã nghe ông Gioan Tẩy Giả nói và đi theo Chúa Giêsu. Trước hết, ông gặp em mình là ông Simon và nói: “Chúng tôi đã gặp Đấng Mêssia” (nghĩa là Đấng Kitô). Rồi ông dẫn em mình đến gặp Chúa Giêsu. Chúa Giêsu nhìn ông Simon và nói: “Anh là Simon, con ông Gioan, anh sẽ được gọi là Kêpha” nghĩa là Phêrô.” Đổi tên là đổi con người, đổi cách sống, cách làm việc, cách suy nghĩ, cách đối xử và yêu thương. Cuộc sống của ứng sinh sẽ phải từ từ được biến đổi: từ từ sống khác đi, không còn như cuộc sống anh đã từng sống trước đây nữa. Con người trần tục sẽ dần dần chết đi, để con người thiêng liêng không ngừng được triển nở và lớn lên. Nói như thánh Phaolô là phải cởi bỏ con người cũ của anh và mặc lấy con người mới, ngày càng trở nên đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô.

5) Ứng kiên trì chu toàn bổn phận hằng ngày tùy theo đấng bậc hôm nay và sứ vụ Giáo Hội sẽ giao phó cho anh mai ngày, dù hoàn cảnh và con người có thế nào đi nữa. Và dù đời linh mục có bất định khi được sai đi tới nơi mình không muốn, ở với người mình không ưa và làm việc mình không thích, thì cũng phải sẵn sàng CHẤP NHẬN và THÍCH NGHI.

“Biết rằng đời hiểu hay không,

Uống cho bằng cạn chén hồng Chúa giao,

Thương ai Chúa mới gọi vào,

Kèm trong thử thách dạt dào đỡ nâng”

Những lúc ngấm nỗi bồ hòn

Nhìn lên thánh giá nỉ non đôi lời

Tìm thêm sức mạnh cứu đời

Từ tòa giải tội, từ nơi bàn thờ

Vui đem Lời Chúa cho người,

Thắm tình đồng nghiệp suốt đời thương nhau

Đời này dù có khổ đau

Chung nhau hạnh phúc đời sau thiên đàng

Ứng sinh phải nội tâm hóa dấn thân của anh, cũng như cụ thể hóa đời sống sứ vụ của mình qua việc thường xuyên tìm gặp gỡ Chúa Giêsu Kitô, Đấng là nguyên thuỷ và cùng đích của mọi ơn gọi (x. Ga 15, 16). Sau khi đã chú ý lắng nghe với biện phân và khiêm tốn, dưới sự dẫn dắt của Chúa Thánh Thần, vị linh hướng có thể khám phá được người thụ hướng được Chúa gọi hay không. Nếu có, vị linh hướng xác định cho anh tiếp tục đi tới với niềm vui tươi, hy vọng và hạnh phúc, mặc dù anh sẽ gặp thấy những khó khăn và đen tối trong cuộc sống lữ hành của anh. Nếu không, vị linh hướng nên gợi ý cho anh đổi hướng sống trong bình an, đồng thời bước theo con đường Chúa mời gọi anh đi với can đảm và hạnh phúc.

Sự chọn lựa và quyết định với tự do nội tâm (tòa trong) này phải được xác lập và công nhận bởi thẩm quyền Chủng viện (tòa ngoài): Hội đồng chủng viện bỏ phiếu cho chịu chức (biểu lộ sự kêu gọi của Chúa), có thể được trợ giúp bởi nhận xét tham khảo của cộng đoàn Dân Chúa.

(Hát Chúa cất tiếng gọi con)

B.VI. ỨNG SINH TỰ ĐÁNH GIÁ

Trong suốt thời kỳ huấn luyện, các ứng sinh được khích lệ tự suy nghĩ về chính bản thân mình, dựa trên một bảng câu hỏi giúp ứng sinh tự vấn và trình bày trong linh hướng. Bảng câu hỏi nhằm giúp ứng sinh biện phân ơn gọi của mình và đưa ra một quyết định trưởng thành cho cuộc đời mình với sự tự do nội tâm hoàn toàn.

Để những nỗ lực này được dễ dàng hơn, họ phải được khuyến khích xây dựng một mô hình linh mục lý tưởng mà lòng họ ước ao (x. Mô Hình Linh Mục Hôm Nay và Ngày Mai). Việc tự đánh giá nghiêm túc có thể dẫn ứng sinh tới một trong hai kết luận: Hoặc là Chúa muốn anh theo con đường khác: anh đã được trang bị các đức tính và những khả năng cần thiết để sống đời sống Kitô hữu một cách trọn vẹn với tư cách là một giáo dân. Vậy tinh thần trách nhiệm sẽ khích lệ anh thay đổi ơn gọi; hoặc là Thiên Chúa chọn anh làm linh mục: mặc dù anh tự kiểm một cách nghiêm túc, anh vẫn không thể tuyệt đối chắc chắn về ơn gọi của mình. Sự chấp thuận của Bề Trên và Bản Quyền sẽ hoàn tất chọn lựa này và làm cho anh an tâm.

Để tiến trình tu tập được tiến bộ và kết quả, ứng sinh cần tự kiểm và tự đào luyện, cùng với sự giúp đỡ thường xuyên của người đồng hành.

B.VI.1. Những điều kiện bên ngoài

B.VI.1a Môi Trường Xã Hội

Não trạng của người dân ở quê hương tôi hay của những người hàng xóm với gia đình tôi là gì? Họ thực hành đạo thế nào? Họ có ảnh hưởng tốt hay xấu đến ơn gọi của tôi? Đặc biệt là tình bằng hữu của bà con họ hàng đối với gia đình tôi và với cá nhân tôi thế nào? Họ nghĩ thế nào về ơn gọi của tôi? Trong gia đình tôi hay trong những người bà con họ hàng có ai sống đời thánh hiến không? Đâu là ảnh hưởng và mối tương quan giữa tôi và những anh em cùng lớp? Tôi có quan hệ đặc biệt nào với ai không?

B.VI.1b Gia Đình Tôi

Sức khỏe của ông bà tôi, cha mẹ tôi, anh chị em tôi thế nào? Họ quan niệm thế nào và đối xử làm sao với ơn gọi của tôi, tích cực hay tiêu cực? Họ có cho phép tôi tự do chọn lựa, hay bắt tôi chịu áp lực của họ? Ai trong gia đình tôi là người có tầm ảnh hưởng quan trọng và tích cực nhất đối với ơn gọi của tôi? Cảm nghĩ của tôi về gia đình: quan tâm, gắn bó, thờ ơ lạnh nhạt, thất vọng? Tại sao? Mối tương quan đặc biệt của tôi với gia đình sẽ là gì, nhất là sau khi đã thụ phong linh mục? Cố gắng dàn xếp các vấn đề gia đình, tuy có những vấn đề không ảnh hưởng đến ơn gọi của tôi, nhưng ảnh hưởng đời sống mục vụ của tôi như Chúa Giêsu khuyến cáo “không tiên tri nào được nễ trọng tại quê hương mình.”

B.VI.1c Tương Quan Với Các Linh Mục Quen Biết

Đâu là ảnh hưởng thiêng liêng của Cha Bảo trợ đối với tôi? Ngài có thường xuyên liên lạc, giúp đỡ tài chính cho tôi không? Đâu là điểm tích cực mà tôi học được nơi ngài? Ngài có ảnh hưởng gì tiêu cực trên đời sống tôi không? Mối tương quan của tôi với cha xứ trong suốt năm học ở trường, nhất là trong những ngày nghỉ hè là gì? Mối tương quan giữa Cha xứ với gia đình tôi là gì? Khi cha xứ được người khác khen hay chê thì thái độ của tôi là gì? Đời sống tư và việc tông đồ của cha xứ có ảnh hưởng gì đến ơn gọi của tôi? Tôi có quen biết cách đặc biệt nào với một số Cha khác không? Đâu là lý do của sự quen biết này và nó có ảnh hưởng gì đến tôi, về mặt thiêng liêng hay kinh tế? Tôi có tương quan dễ dàng và tốt lành với nhiều Cha trong Giáo phận tôi không, nhất là với các cha trẻ?

B.VI.1d Tương Quan Với Người Khác Phái

Quan niệm của tôi về người khác phái là gì? Đâu là cách tôi giữ mối liên lạc với người khác phái? Dĩ nhiên có nhiều bạn là con gái, nhưng tôi có bạn gái không? Và ở mức độ nào? Tôi có biết rằng Giáo Hội đòi linh mục phải tiết dục hoàn toàn không? Mọi người đều mang bản tính nhân loại và có giới tính, tôi cảm nhận gì khi ở gần người nữ? Tôi có biết “bén mùi chùi chẳng sạch”, nhất là người phụ nữ lại càng khó quên hơn không? Tôi có thận trọng hơn trong tương quan với người đời, nhất là với các bạn không có Đạo? Tôi có làm gì cho họ hiểu sai và hiểu xấu về đời tu công giáo không? Tôi có mối quan hệ gần gũi với ai trong số những người nữ sống đời thánh hiến không? Đâu là nguyên nhân của mối tương quan này? Đâu là cách tôi giữ liên lạc với cô ấy? Có gì nguy hại cho ơn gọi của cả hai, bây giờ và sau này nữa không? Có gì đáng quan ngại hay dấu hiệu gì đáng đặt dấu hỏi không?

B.VI.2. Những điều kiện tự nhiên

B.VI.2a Sức Khoẻ Của Tôi

Sức khoẻ của gia đình tôi thế nào? Có bệnh di truyền nào không? Tôi có lo lắng gì về bệnh tật trong tương lai không? Tôi gìn giữ sức khoẻ bằng cách nào? Tôi có nghiện thứ gì không? Đâu là nhịp độ ăn uống, ngủ nghỉ và làm việc của tôi trong thời gian học đều đặn cũng như trong thời thi cử?

B.VI.2b Tính Tình Của Tôi

Tôi có thể mô tả tính tình của tôi thế nào: cảm xúc hay vô cảm, hoạt động hay không hoạt động? Tôi có đầu óc hẹp hòi hay cởi mở, có điều độ ngăn nắp hay lộn xộn bừa bãi? Tôi lạc quan hay bi quan, nhút nhát hay liều lĩnh, khiêm tốn hay kiêu ngạo và tự phụ, chăm chỉ hay lười biếng, có óc tổ chức hay làm theo hứng?

B.VI.2c Trí Khôn Của Tôi

Trí khôn của tôi thế nào: xuất sắc, rất tốt, tốt hay kém? Kết quả học tập của tôi thế nào? Có tình trạng đặc biệt nào ảnh hưởng tới trí khôn của tôi không? Tôi có phương pháp nào để luyện trí nhớ và trí hiểu không? Tôi thích học thuộc lòng hay thích suy tư, phân tích hay tổng hợp ?

B.VI.2d Năng Khiếu và Khả Năng Của Tôi

Trong học tập, trong nghệ thuật và hoạt động, năng khiếu đặc biệt của tôi là gì? Đâu là điểm yếu của tôi trong những lãnh vực này? Tại sao? Đâu là cách tôi vun trồng và nâng cao năng khiếu của tôi?

B.VI.3 Những điều kiện tinh thần và thiêng liêng

B.VI.3a Tinh Thần Tự Hiến

Ơn gọi của tôi đã lớn lên và phát triển thế nào? Bây giờ ra sao? Tại sao tôi lại chọn đời linh mục? Tôi có luôn suy nghĩ về ơn gọi của tôi không? Có gì cản trở không? Làm thế nào để vượt qua? Tôi có lạc quan và hy vọng không, hay bi quan và thất vọng về tình trạng hiện tại của tôi? Tại sao? Tôi tự nguyện theo đuổi ơn gọi hay có áp lực nào không? Đâu là cách đặc biệt để tôi gìn giữ và phát huy tinh thần tự hiến của tôi, bây giờ và trong tương lai ?

B.VI.3b Tinh Thần Trách Nhiệm

Tôi chu toàn bổn phận vì Chúa và vì muốn đời sống ơn gọi được chắc chắn hơn? Hay chỉ vì luật, vì ý bề trên, hay vì lòng tự trọng với anh em cùng lớp? Phương pháp học của tôi là gì? Tôi học tất cả các môn hay chỉ học những môn ưa thích? [kinh nghiệm học Toán]. Cách tôi học ở lớp, ở nhà là gì? Cách tôi làm bài thi và đọc sách vở là gì? Tôi tận dụng tối đa thời gian hay lãng phí nó? Quan điểm của tôi về luật lệ là gì? Tôi thường hay vi phạm điều nào? Công tác của tôi trong chủng viện là gì và đâu là cách tôi thi hành công tác ấy?

B.VI.3c Tinh Thần Đời Sống Thiêng Liêng

Tôi có tin rằng đời sống thiêng liêng là tối quan trọng đối với chủng sinh và linh mục không? Tình trạng hiện nay về đời sống thiêng liêng của tôi là gì và đâu là những cố gắng? Tôi có thói quen dâng ngày mới cho Chúa không? Đời sống cầu nguyện của tôi thế nào? Tôi có cầu nguyện đều đặn trong những kỳ nghỉ không? Tôi tham dự thánh lễ, chuẩn bị rước lễ và cám ơn sau rước lễ thế nào? Tôi có nhận thấy rõ Thánh Thể là nguồn suối và trung tâm đời sống của mọi Kitô hữu, nhất là của những người sống đời thánh hiến không? Tôi có tập đọc sách thiêng liêng, nhất là Kinh Thánh cách đều đặn, ngay cả trong kỳ nghỉ hè không? Tôi có viếng Chúa Giêsu Thánh Thể, thường xuyên xét mình để chuẩn bị tâm hồn lãnh nhận Bí tích Hoà giải không? Tôi có yêu thích việc xưng tội không hay ngại ngùng? Lòng sùng kính Đức Mẹ của tôi thế nào: có lần chuỗi, suy niệm và bắt chước Mẹ không? Vai trò của Đức Mẹ trong đời sống ơn gọi của tôi là g? Mối liên hệ của tôi với các thánh và các linh hồn là gì ?

B.VI.3d Tinh Thần Đức Tin

Cách tôi nhìn các sự kiện trong đời sống tôi và trong xã hội là gì, có nhìn với tinh thần đức tin hay không? Nhất là trong những lúc gặp phải thử thách, thất bại và đau khổ nơi bản thân, cũng như trong gia đình tôi? Cả những sự phi lý và bất công xảy ra chung quanh tôi? Tôi có thường phải đối diện với những cám dỗ về đức tin không: mức độ thế nào và phản ứng của tôi làm sao? Những thái độ sống đức tin của tôi: trong nhà thờ, trong khi cử hành phụng vụ, khi cầu nguyện trong lớp học là gì?

B.VI.3e Tinh Thần Cộng Tác

Tôi cảm thấy dễ hay khó khi quan hệ với mọi ngươì bằng sự cởi mở, đối thoại, trợ giúp và hợp tác? Tại sao? Tôi có sẵn lòng giúp anh em và xin anh em giúp mình không? Hay tôi cảm thấy khó hợp tác? Đâu là những cố gắng phải vượt qua? Đời sống chung và tình bạn hữu của tôi thế nào: thiện cảm hay ác cảm? Tương quan với bề trên, với cha linh hướng và với các nhà đào tạo khác: có dễ dàng tiếp xúc và cởi mở đón nhận những gợi ý của các ngài với lòng biết ơn hay không? Tôi có biết rằng tinh thần cộng tác là yếu tố cần thiết trong việc gìn giữ và xây dựng đời sống mục vụ của linh mục không? Tôi cộng tác thế nào để đào tạo bản thân và đào tạo anh em khác? Trong các dịp Hè và nghỉ lễ, tôi có sẵn lòng tham gia các việc trong giáo xứ, giáo họ không?

B.VI.3f Tinh Thần Vâng Phục

Tôi có suy nghĩ gì về tự do, về quyền bính và vâng phục trong Hội Thánh? Tôi vâng lời cha mẹ và anh chị em thế nào? Và sự vâng phục của tôi đối với các bề trên ra sao? Tôi không hài lòng với họ về điểm nào? Thái độ của tôi đối với các anh em có trách nhiệm thế nào?

B.VI.3g Tinh Thần Nghèo Khó

Quan niệm của tôi về nghèo khó là gì? Tôi có tập sống khó nghèo và giản dị trong trang phục và ăn uống không? Tình trạng kinh tế của gia đình tôi: giàu có hay túng bấn? Tôi có tính sổ chi tiêu hàng tháng, hàng năm không? Của cải của tôi: dư dật, đầy đủ hay thiếu thốn? Cách tôi kiếm tiền và tiêu tiền là g? Tôi có lo tìm kiếm ân nhân, kết nghĩa để được giúp đỡ tiền bạc không? Thái độ của tôi đối với họ thế nào? Tôi có thích dùng những đồ sang trọng không? Tôi có tôn trọng và gìn giữ của chung như của riêng mình không?

B.VI.3h Tinh Thần Thanh Khiết

Tôi có tôn trọng và hiểu rằng sự trong sạch trong đời sống linh mục là một hiến tế, từ bỏ chính mình, dành tình yêu cho Chúa và cho các linh hồn không? Tôi có hiểu rằng sự trong sạch và độc thân linh mục là khó khăn và cần ơn Chúa (đời sống cầu nguyện) và cần cố gắng liên lỉ (khổ chế và hy sinh) không? Tôi có tránh những dịp cám dỗ: báo chí, phim ảnh, quan hệ và những lời nói không? Tôi có thường xuyên bị cám dỗ trong tư tưởng không? Tôi có thủ dâm không? Tự mình, làm cho người khác và để người khác làm cho mình? Cách tôi chiến đấu chống lại nó là gì, luôn thắng trận hay bại trận? Tôi có tìm ra phương pháp nào để sống trong sạch không? Tôi có suy nghĩ tích cực hay tiêu cực về giá trị đời sống trong sạch của linh mục? Quan niệm của tôi về hôn nhân, về tình yêu đôi lứa và về giới tính là gì? Tôi nghĩ gì về cơn khủng khoảng hiện nay của một số linh mục, tu sĩ ?

B.VI.3i Tinh Thần Phụng Vụ

Tinh thần phụng vụ lúc này của tôi thế nào? Tôi có ý thức rằng phụng vụ là trung tâm nuôi dưỡng đời sống của Hội Thánh và của đời sống của những người sống đời thánh hiến không? Tôi tham dự thánh lễ và lãnh nhận các bí tích khác thế nào? Tôi có khao khát và cố gắng tham dự vào các hoạt động phụng vụ: giúp lễ, giúp chầu Thánh Thể, tập những bài hát phụng vụ, cầu nguyện hằng ngày? Tôi có ngại việc quét dọn, trang hoàng nhà thờ, lo hoa đèn, âm thanh, ánh sáng để giáo dân tham dự sống động, tích cực và sốt sắng không?

B.VI.3j Tinh thần Mục Vụ

Tôi có ý thức rằng công tác mục vụ là nhiệm vụ hàng đầu trong sứ vụ quản xứ của linh mục không? Tôi có tập trung tất cả những công việc hiện tại của mình để chuẩn bị cho các công tác mục vụ tương lai không? Tôi đã chuẩn bị cho việc dạy giáo lý và cho sứ vụ Lời Chúa thế nào? Tôi có thăm viếng các gia đình, nhất là thăm nom những người nghèo khó và đau yếu không? Tôi có thể sống đúng mực và làm việc có trách nhiệm với những người già cả, với thanh niên, với trẻ em và hết lòng cộng tác chân thành không? Hướng mục vụ của tôi được gợi hứng từ tinh thần của công đồng Vatican II là gì? Điều gì tôi thích: nhận nhiệm vụ nơi thôn quê hay chốn đô thị, là giáo sư hay cha xứ? Tôi có nhận định gì về đời sống mục vụ của hàng giáo sĩ hiện nay: ưu điểm và khuyết điểm, mặt tích cực và mặt tiêu cực?

B.VI.3k Tinh Thần Lao Động Chân Tay

Thái độ của tôi đối với người lao động, người giúp việc thế nào? Tôi có ý thức giá trị của lao động chân tay không? Hay tôi bị miễn cưỡng làm việc? Tinh thần lao động của tôi là gì khi tôi tham gia vào các hoạt động lao động chân tay trong cộng đoàn? Tôi có nhận ra ý nghĩa đào tạo thiêng liêng qua các việc lao động chân tay và vận dụng nó không? Phát triển đời sống nhân đức như làm cho lúa tốt, hoa đẹp? Loại trừ tận gốc các tật xấu như nhổ hết rễ cỏ dại? v.v…

Lạy Thánh Giuse Thợ,

Chúng con cần gương Ngài

Để thấy kho tàng trong từng giọt mồ hôi,

Thấy nụ cười trong từng dòng nước mắt,

Thấy Nước Trời trong lòng đất mẹ cằn khô

Thấy sáng tạo, đi lên, tình người,

Yêu thương và hiệp nhất.

Thấy lớn lao trong từng nhỏ nhặt,

Thấy vinh quang trong khổ nhục, Ngài ơi.

Xin cho những người đang xây dựng thế giới này

Thấy Ngài phục sinh trong bàn tay của họ.

Trích Thánh Thi Lễ Thánh Giuse Thợ

B.VII. BẢN TỰ KIỂM THÁNG & NĂM
(Viết trong những ngày tĩnh tâm)

B.VII.1 BẢO VỆ ĐỜI SỐNG THIÊNG LIÊNG VÀ ƠN GỌI

B.VII.1a Diệt trừ Tội Lỗi nhờ Bí Tích Giải Tội

Tuyệt đối tránh tội trọng vì nó giết chết sự sống siêu nhiên. Cố gắng tránh những tội nhẹ cố tình vì nó làm suy yếu sự sống siêu nhiên, và có nguy cơ dẫn đến tội trọng. Không những nên biết và thú nhận những tội mình đã phạm, mà còn phải biết tại sao mình phạm những tội ấy và chọn những phương cách thích hợp và hữu hiệu có thể giúp ta tránh. Ví dụ: Thay vì thú nhận “con có lỗi đức chân thành vài lần,” hãy xác định trường hợp nào, vì lý do gì anh đã nói dối, chẳng hạn “con có nói láo vì khoe khoang, vì sợ bị hạ nhục, vì có ý đưa mình lên trên kẻ khác…” Hay ví dụ khác: “con có lỗi đức bác ái,” phải xác định “con lỗi bác ái, không phải là một việc thông thường, mà lỗi này phát sinh từ một ác cảm, một ghen tức hay một oán thù, có ý thức, nhưng con vẫn cố tình chiều theo.” Nhờ việc linh hướng, chúng ta sẽ có cơ hội thuận lợi để nhận diện các nguyên nhân tội lỗi, và có như thế chúng ta mới có thể chữa trị tận gốc, ngõ hầu đi xa hơn và vững hơn trong đường lối của Chúa, tức là trở nên con người mới, con người thuộc về Chúa Kitô mỗi ngày một thành toàn hơn. Có thể xét mình qua các mối tương quan: với Chúa, với tha nhân, với bản thân.

B.VII.1b Diệt trừ tính xấu chủ đạo và thực tập nhân đức đối nghịch:

Con người thật của ta có những tính tốt, mà cũng có nhiều khuynh hướng và tập quán xấu. Muốn bài trừ tận tuyệt tính xấu, ta phải luyện tập nhân đức đối lập. Thí dụ: người nóng tính cần luyện tập nhân đức hiền lành, người nhút nhát phải tập đức can đảm, người ham muốn sắc dục phải tập đức khiết tịnh…. Ghi ra các tính xấu hay mắc phải để cố gắng tìm ra nguyên nhân hay tìm ra tính xấu chủ đạo là tính xấu mạnh nhất (thường ẩn kín, nhưng điều động những tính xấu khác). Về nhân đức cần thực tập, cần có những nghiên cứu thêm, tìm hiểu sâu xa nhân đức này để biết và yêu mến, đồng thời tìm ra những phương thế cụ thể trong luyện tập.

B.VII.1c Độc thân khiết tịnh (trưởng thành nhân bản: ứng xử, tình cảm và giới tính)

Tông Huấn Pastores Dabo Vobis số 29 đã khẳng định thật rõ: “Chức linh mục chỉ được phong ban cho những người đã lãnh nhận từ Thiên Chúa hồng ân có được ơn gọi sống tinh khiết trong bậc sống độc thân.” Trong thế giới đề cao hưởng thụ hôm nay, “độc thân khiết tịnh” đang là một thách đố thật lớn cho các linh mục và các chủng sinh. Về vấn đề này, cha linh hướng là một người hướng dẫn, một người bạn thật quí giá. Hãy tin tưởng, trình bày và bàn hỏi với ngài ngay từ lúc đầu, khi “cảm thấy có vấn đề.”

Đừng để đến khi “quá trễ”, “lửa gần rơm lâu ngày cũng cháy”, cháy rồi mới trình bày. Các vấn đề nổi cộm hiện nay: Lạm dụng tình dục trẻ em, Lạm dụng tình dục phụ nữ trưởng thành (đĩ đực, Giuse ở Ai cập), “Sinh viên tầm gửi,” Đồng tính luyến ái, Thủ dâm…

B.VII.2 TĂNG TRƯỞNG ĐỜI SỐNG THIÊNG LIÊNG

B.VII.2a Dâng ngày, Thánh Lễ, Chuỗi Mân Côi

Chọn ý hướng dâng ngày cụ thể: mỗi ngày hoặc mỗi tuần một ý hướng. Ghi lại những khám phá thêm qua học hỏi, qua gương sáng, qua những cảm nhận về Thánh lễ (ví dụ: một lời nào đó trong Phụng vụ Lời Chúa, trong Kinh Nguyện Thánh Thể, chuẩn bị dâng lễ hay cám ơn sau rước lễ…). Chọn cho mình một cách lần chuỗi Mân Côi (những ý chỉ cầu nguyện, tìm những tài liệu hướng dẫn…). Coi việc sống Mầu Nhiệm Thánh Thể, sùng kính Mẹ Maria và Thập giá là phương thế nâng đỡ và bảo đảm trung thành cho đời sống và sứ vụ chủng sinh hôm nay, và linh mục ngày mai.

B.VII.2b Sách Thiêng Liêng

Trao đổi với cha linh hướng để có sách thiêng liêng thích hợp mà đọc. Ghi lại trong khung này: tên sách – tác giả – chủ đề đã đọc trong tháng. Tập ghi footnotes và bibliography. Ghi tóm tắt những cảm nghĩ, những khám phá giúp ích cho đời sống thiêng liêng… Đừng quan niệm môn Tu đức như đứng tách biệt với các môn học khác. Để nuôi dưỡng đời sống nội tâm và lớn lên trong đời sống thiêng liêng, ứng sinh phải được giúp cầu nguyện và chiêm ngắm trong và qua các môn học. Tu đức không phải là một môn học thuần túy lý thuyết, mà là một cuộc sống luôn được chỉnh sửa, canh tân và biến đổi, với tác động của Chúa Thánh Thần.

B.VII.2c Xét mình- Nhật ký Tĩnh tâm

“Hãy tự biết mình” – “Xin cho con biết Chúa, xin cho con biết con.” Muốn thế, cần có sự xét mình mỗi ngày. Trung thành như thế nào? Anh đã dùng cách nào để xét mình? Để viết nhật ký đạo đức? Những khó khăn trong khi xét mình, khi viết nhật ký đạo đức, khi tĩnh tâm? Những ích lợi nhận thấy được.

B.VII.2d Nguyện gẫm

Mỗi người chọn cho mình một cách nguyện gẫm thích hợp.

Phương pháp Xuân Bích đơn giản trong ba thì:[1]

· Đặt Chúa Giêsu trước mắt (thờ lạy), nghĩa là chăm nhìn Chúa trong Phúc Âm, xem việc Chúa làm, lời Chúa giảng dạy, thái độ và tâm tình của Chúa;

· Đặt Chúa Giêsu trong tim (hiệp thông) nghĩa là yêu mến Chúa và yêu mến như Chúa Giêsu yêu mến, hòa cùng một nhịp tim với Chúa Giêsu;

· Đặt Chúa Giêsu trên bàn tay (hợp tác), nghĩa là hành động bằng một lời dóc lòng cụ thể khả thi để kiểm chứng lại khi xét mình, nỗ lực đem Chúa Giêsu đến cho những người mình gặp gỡ.

Tập viết lại bài nguyện gẫm đã thực hiện, theo phương pháp mà mình đã chọn, để đọc lại hầu nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng và trao đổi với vị Linh hướng. Ghi lại những tiến bộ hoặc khó khăn đang gặp đối với việc nguyện gẫm.

B.VII.2e Viếng Thánh Thể

Mầu nhiệm Thánh Thể là nguồn suối và chóp đỉnh của đời sống và sứ vụ linh mục. Tập sống thân mật với Chúa Giêsu Thánh Thể, năng viếng Mình Thánh Chúa. Chương trình dành cho Chúa Giêsu Thánh Thể trong tuần (lúc nào? đã làm thế nào?). Viết lại tóm tắt những cảm nhận trong tháng đối với Chúa Giêsu Thánh Thể. “Hỡi những ai vất vả và gánh nặng, hãy đến với Ta, Ta sẽ bổ sức cho, và lòng các con sẽ được bình an.” “Trong khi cầu nguyện, anh em hãy trao trút nỗi lòng của anh em cho Chúa, vì Người hằng thương yêu chăm sóc đến anh em.”

B.VII.2f Đời sống bác ái huynh đệ

“Trên hết mọi đức tính, anh em phải có lòng bác ái: đó là mối dây liên kết mọi điều tuyệt hảo” (Col. 3,14). Tình huynh đệ giữa các linh mục là “tình huynh đệ Bí Tích.” Linh mục là “con người của tương quan” (PDV 43): Cuộc sống chung tốt đẹp cần những yếu tố nào? Cuộc sống chung nặng nề là do những nguyên nhân nào? Việc bác ái là một phương thế hữu hiệu giúp “tăng trưởng đời sống thiêng liêng.” Cần có những quyết tâm làm những việc bác ái cụ thể. Nỗ lực làm vô hiệu câu nói chua chát: “Homo homini lupus, mulier mulieri (soror sorori) lupior, sacerdos sacerdoti lupissimus.”

Trông về tháp đổ nghiêng nghiêng

Chạnh lòng tưởng nhớ chuyện riêng của mình

Ước mong đời sống có tình

Sầu thương vương nhẹ như hình mây bay

Rồi ra phải trái có ngày

Ai đời đi trả nợ nần chẳng vay

Phù sinh một phút trắng tay

Hơn nhau một chút dở hay ở đời

Xét đoán là việc Chúa Trời

Ai mà kết án những người anh em

Mặt mình cũng có lọ lem

Tiên vàn lo rửa pha dèm làm chi!

Hận thù hãy mau lấp đi

Yêu thương xây dựng khắc ghi trí lòng

Làm sao đáng được khoan hồng

Trong ngày thẩm phán chí công sau cùng

B.VII.2g Kỷ Luật Chủng Viện

“Ai tuân giữ kỷ luật, kỷ luật sẽ gìn giữ người đó.” Ghi lại những điểm nào về kỷ luật cảm thấy khó giữ và tìm biết nguyên nhân khó khăn? Ghi lại những kinh nghiệm cụ thể về những điểm kỷ luật đã thực hiện tốt?

B.VII.2h Hướng dẫn của Chúa Thánh Thần (những cảm nhận riêng)

Chúa Thánh Thần luôn hoạt động: Ngài sẽ nhắc các con mọi điều Thầy đã dạy các con; Ngài sẽ dạy các con phải nói gì và nói thế nào, và Ngài sẽ nói thay cho các con nữa… Ghi lại những khám phá, những điều đánh động một các đặc biệt (một gương sáng, một câu Phúc âm…)

B.VII.3 THAO THỨC TÔNG ĐỒ

B.VII.3a Thấu hiểu ơn gọi linh mục triều

Hiểu, khám phá, xác tín thêm gì về Ơn gọi Linh Mục Triều. Ước mơ gì? Chuẩn bị thế nào cho đời sống Linh Mục? Khai triển “Mô hình Linh Mục Hôm Nay và Ngày Mai” để phác họa và xây dựng cho chính mình mẫu linh mục mà mình sẽ thực hiện trong tương lai. Nếu tôi làm linh mục, tôi sẽ làm gì để: Dạy giáo lý, giảng…. (sứ vụ Tiên Tri); Tổ chức phụng vụ, lễ sinh, ca đoàn, phòng thánh… (sứ vụ Tư Tế); Điều hành, hướng dẫn cộng đoàn: hội đồng giáo xứ, các đoàn thể, các công việc từ thiện xã hội… (sứ vụ Vương Đế). Hiện nay tôi thấy cần phải chuẩn bị gì để trở thành một “linh mục tốt” như lòng Chúa mong ước?

B.VII.3b Vấn Đề Cần Trao Đổi

Chủ động nêu ra các thắc mắc hay vấn đề muốn tìm hiểu thêm, muốn bàn hỏi thêm với cha linh hướng và các nhà đào tạo.

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.