Bệnh Cúm Heo và Siêu Vi Khuẩn (SVK) H1N1

Thứ Ba, 20 October 2009

1- Giới thiệu

– Được  phát hiện đầu tiên ở Mỹ khoãng tháng 04/2009 và bắt đầu lan tràn khắp thế giới.

– Tháng 09/2009 WHO công bố H1N1 Flu pandemic

– Cho tới 10/2009 khoảng 399232 ngư ời bị nhiễm bịnh SVK H1N1(được thử nghiệm dương tính) và khoảng hơn 4735 người chết. Tuy nhiên số người thật sự bị cúm heo có thể nhiều hơn con số nói trên vì nhiều nước dã ngưng thử những người bị triệu chứng cảm cúm. Như vậy sát xuất người bị tử vong vì bệnh cúm heo thấp hơn 1%.

– Siêu vi khuẩn H1N2 có 2 genes giống như genes tìm thấy trong Siêu vi khuẩn heo ở Châu Âu,Châu Á; siêu vi khuẩn cúm gà và siêu vi khuẩn gây bệnh cúm người thường.

– Bệnh Cúm heo có thể chuyền từ người này sang người khác qua đường hô hấp ( ho, hắt xì ) hay qua đồ vật nhiễm SVK H1N1 do người bệnh truyền sang.

– Khi bị lây SVK H1N1, người bệnh thường bắt đầu có triệu chứng 2-3 ngày sau ( một số người có thể bắt đầu có triệu chứng trong vòng 7 ngày ).

2- Triệu chứng bệnh cúm heo
Sốt ( >38 độ C ), nóng lạnh, nhức đầu, nhức bắp thịt, ho, đau cổ, mệt mõi. Đôi khi người bệnh có thể bị ói hay bị đi cầu chãy ( Nhưng những triệu chứng này không thường lắm ). Người bệnh thường bình phục sau 7-10 ngày ngay cả khi không uống thuốc oseltamivir hay zanamivi.
Đa số người bị cúm heo nhẹ. Những nhóm người sau đây cần gặp BS sớm hay vô bệnh viện sớm vì có thể bị bệnh cúm heo nặng. Hai, ba ngày sau khi bị bệnh cúm heo, bệnh tim hay suyễn cũa những người này có thể phát nặng hay là  những người này có thể bị những triệu chứng của bệnh sưng phổi

a- Những người bị bệnh tim, suyễn, hay những bệnh kinh niên khác như tiểu đ ường, ung thư v.v.

b- Phụ nữ có thai

c- Những người bị bệnh béo phì, hút thuốc

d- Người già hay là những người sống trong nhà  tập thể. Người lớn tuổi(>65 tuổi) ít bị bệnh cúm heo hơn những người trẻ tuổi nhưng nếu bị thường bị nặng hơn.

e- Trẻ con dưới 2 tuổi

 

3- Ngăn ngừa

– Để người bệnh trong phòng riêng.

– Người bệnh dùng mặt nạ cá nhân khi gần những người khác.

– Dùng tay che miệng khi ho.

– Bỏ những đồ cá nhân có thể bị nhiễm SVK H1N1 trong thùng rác.

– Rửa tay thường xuyên.

– Tránh đi ra ngoài khi bị bệnh ( trong vòng 1 tuần khi từ lúc bắt đầu bị triệu chứng cúm heo nếu không uống thuốc Tamiflu hay Relenza, hay là 3 ngày nếu đang uống thuốc ).

– Có thể dùng Tamiflu hay Relenza ngừa tr ước, khi gần người bị cúm heo v à  trước khi bị triệu chứng cúm heo, nhưng phải uống thuốc trong vòng 3 ngày từ khi gặp người bệnh cúm heo.

– Chích ngừa H1N1.

 

Thuốc chích ngừa H1N1

– Thuốc chích ngừa H1N1 được chế tạo trong môi trưòng dùng trứng. Ai bị phản ứng trứng hay một trong những thành phần của thuốc chích ngừa H1N1 nặng không nên chích thuốc ngừa.

– Có thể gây phản ứng nặng ( anaphylaxis) và những triệu chứng cảm cúm nói trên

– Hiếm khi thuốc chích ngừa H1N1 có thể gây bệnh Guillain- Barre Syndrome ( GBS) -1-2 vụ/1 triệu người chích. Triệu chứng của GBS bao gồm tê, cãm giác bị kim chích ( paraesthesia) phần tay và chân.
Trường hợp nặng có thể gây tê liệt các bắp thịt. Một số người bị bệnh cảm cúm thường  vẫn có thể bị bệnh GBS.

4- Phương pháp chữa bệnh cúm heo

– Chữa triệu chứng như sốt, nhứt đầu, đau nhức bắp thịt bằng thuốt paracetamol.

–  Dùng thuốc oseltamivir(Tamiflu) hay là zanamivir(Relenza).

–  Có thể dùng oseltamivir hay zanamivir để ngừa hay chữa bệnh. Thuốc kể trên có thể giúp cho người bệnh phục hồi sớm hơn ( khoảng 1 ngày) hoặc là làm cho bệnh cúm heo nhẹ hơn.

–  Oseltamivir người lớn uống 75 mg, hai lần 1 ngày trong vòng năm ngày, trẻ em uống tương tự nhưng lượng  thuốc tùy theo cân nặng.

–  Zanamivir dưới dạng bột và sẽ được hít vào. Người lớn và trẻ em từ năm tuổi trở  lên hít hai cái ( 2x 5mg ), một ngày hai lần, trong vòng năm ngày.

– SVK H1N1 có thể biến dạng và làm cho thuốc oseltamivir không còn có tác dụng với chúng nữa. Cho tới 24/09/09, 24 trường hợp SVK H1H1 biến dạng đã được báo cáo cho World Health Organization ( WHO ).

Trong 24 trường hợp này, 12 người uống thuốc ngừa sau khi bị gần người bị bệnh cúm heo, sáu người  chất kháng thể trong người thấp ( imunopsuppression) dùng oseltamivir để chữa bệnh , bốn người bình thường dùng oseltamivir để chữa bệnh và hai người bị bệnh cúm heo nhưng không dùng oseltamivir đễ chữa bệnh. Cho tới bây giờ, những trờng hợp này tương đối lẽ tẻ. Nên tránh lạm dụng thuốc đễ giãm bớt những trường hợp SVK H1H1 bị lờn thuốc.

 

BS Nguyễn Chí Thiện

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.