CẦU CHO CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI

Trần Bá Nguyệt

  1. THE FOX HUNT

Ngày 4-5-2018, Đài Truyền Hình số 7 tại Melbourne đưa tin về ngày ra mắt cuốn sách The Fox Hunt của một thanh niên Yemen tên Mohamad Al Samawi.

The Fox Hunt do nhà xuất bản Harper Collins Book Club phát hành, do chính tác giả viết, kể lại câu chuyện về chiến tranh hằn sâu trên người dân Yemen thống khổ. Câu chuyện nói về một tình bạn vô tiền khoáng hậu giữa những người thuộc bốn phương trời chưa từng gặp nhau và không hề quen biết. Cuốn sách kể về cuộc trốn thoát kỳ diệu và kinh hoàng từ cuộc nội chiến vượt quá sức con người tại quốc gia Phi Châu nhỏ bé. Cuốn sách nói đến sự trợ giúp của bốn thanh niên hoàn toàn xa lạ đã giúp Al Samawi trốn sang Ấn Độ trên một con tàu chở hàng và đưa anh vào Mỹ Quốc.

Nhưng điều kỳ diệu ở đây là cuộc đời và chuyện trốn chạy của anh thanh niên Hồi Giáo Mohamad Al Samawi đã không thể xảy ra nếu không có sự tiếp tay chính yếu của mạng xã hội Faceboob. Một nhóm nhỏ Mohamad Al Samawi sinh ra tại thành phố cổ San’a (Sanna), Thủ Đô nước Yemen, một quốc gia có hơn mười triệu dân và diện tích là 487.752 cây số vuông. Cha mẹ anh là bác sĩ thuộc giai cấp trung lưu. Al Samawi là một tín đồ Hồi giáo ngoan đạo thuộc hệ phái Muslim.  Anh đã được nuổi dưỡng trong tinh thần coi người Kitô giáo và Do Thái Giáo là kẻ thù. Năm 23 tuổi, Al Samawi tình cờ nhận  được một quyển Thánh Kinh và những gì anh đọc trong quyển Thánh Kinh đó đã làm anh nghi ngờ và đặt dấu chấm hỏi vào những điều anh đã từng thu nhận được của niềm tin Hồi Giáo.

Sau khi lên mạng để tìm hiểu về Người theo Do Thái Giáo và Kitô Giáo, nhất là sau khi tham dự những cuộc hội thảo trên mạng về niềm tin liên tôn giáo, Mohamad trở thành một nhà hoạt động cho niềm tin mới đó. Anh trở nên một con người tích cực trong việc thực hiện những cuộc đối thoại và hợp tác liên tôn tại Yemen.

Chuyện gì xảy ra sau đó với một thanh niên hăng say lao vào công việc truyền bá một niềm tin khác, ngoài niềm tin Hồi Giáo?

1.2 Cuộc trốn thoát kỳ diệu nhờ Facebook

Tại Yemen, anh bị lên án và doạ sẽ bị giết chết. Trước tiên là vô số những lời doạ nạt được gửi tới trang Facebook của anh, sau đó là những cuộc điện thoại vô danh tới tấp gọi đến.

Để bảo vệ sự an toàn cho chính mình và gia đình, anh tìm đường chạy trốn xuống thành phố cảng Aden, miền Nam Yemen. Anh không biết một chút gì về việc thành phố cảng này sắp sửa trở thành bãi chiến trường của một cuộc nội chiến mới giữa hai phe người Yemen do hai quốc gia Iran và Arabi Saudia đứng đằng sau. Súng đạn nổ liên hồi khắp thành phố. Mohamad nằm bẹp trên nền nhà phòng tắm và gửi lời kêu gọi cứu giúp trên Facebook. Điều kỳ diệu đã xảy ra.

Một nhóm rất nhỏ những người anh chưa từng quen biết đã đáp ứng lời kêu cứu trong tuyệt vọng của Mohamad. Trong vòng 13 ngày, bốn người từ các nơi xa xôi không hề biết mặt nhau và cũng không có một chút kinh nghiệm nào về  ngoại giao và quân sự đã liên kết với nhau qua sáu sàn liên lạc kỹ thuật và qua mười vùng múi giờ để hy vọng cứu được chàng thành niên khốn khổ Al Samawi không quen biết đang bị mắc kẹt giữa cuộc chiến thảm khốc của những phe phái hằn thù nhau trong khi bản thân anh đang từng ngày bị đe doạ giết chết bởi những người cuồng tín. Đây là cuộc chiến huynh đệ tương tàn giữa một bên là những chiến binh nổi loạn miền Bắc, một bên là những tay súng Al-Qaeda miền Nam Yemen.

Bốn thanh niên từ bốn phương trời không quen biết ấy đã dùng Facebook dẫn đường cho Al Samawi trốn đi trên  một con tàu chở hàng Ấn Độ, rời khỏi Yemen, vượt qua Biển Arabian tới Ấn Độ, sau đó lên đường đến nước Mỹ.

Câu chuyện về cuộc chiến khủng khiếp và cuộc trốn chạy rùng rợn không ai tưởng tượng  được ấy đã được vẽ ra và tràn ngập từng trang sách khiến những ai thích chuyện rùng rợn không thể không dán mắt vào những trang sách đầy hình ảnh được vẽ ra qua những dòng chữ. The Fox Hunt cũng nhắc nhở người đọc về những gì tốt đẹp giữa con người thể hiện qua bốn thanh niên không quen biết nhau, về những ý nghĩ tốt lành của nhân loại và sự vinh quang trong những hoàn cảnh u tối nhất của kiếp người.

(Nguồn: The Fox Hunt trên internet)

Nhưng điều chúng ta nói đến đây là sự hữu hiệu của Facebook, một ứng dụng mang tính tích cực của mạng xã hội.

  1. Mạng xã hội là gì?

Mạng xã hội theo tự điển  Contemporary English là việc sử dụng những trang webs tinh vi  và những ứng dụng kỹ thuật để móc nối với những người sử dụng khắp nơi hoặc để nối kết những người có cùng những điều ưa thích giống nhau hoặc để bành trướng các dịch vụ làm ăn vượt biên giới, hay để tạo ra những liên lạc xã hội giữa những cá nhân trên  mạng lưới xã hội chẳng hạn như những trang Facebook, Twitters, Linkdin, google cộng, … Tuỳ theo những giai tầng xã hội, các thành viên có thể móc nối với bất cứ ai trên toàn cầu.

Ngày 6-5-2018, Tự Điển Mariam Websters định nghĩa mạng xã hội là một kết nối những cá nhân (như bạn bè, những người quen biết, những đồng nghiệp) trong một quan hệ rộng khắp không giới hạn và vượt qua hàng rào cá nhân.

  1. Những mặt tốt và những mặt xấu của mạng xã hội

Mặt tốt của các ứng dụng mạng xã hội:

  • Nối kết rộng rãi và đễ dàng với bất cứ ai và ở bất cứ nơi nào,
  • Về giáo dục: qua mạng xã hội, các thành viên có thể giúp nhau học hỏi, nhìn về những chân trời mà rất nhiều người cung cấp một cách tự do cho nhau,
  • Cung cấp thông tin và cập nhật kiến thức: Mạng xã hội có mặt trên khắp mọi ngóc ngách của trái đất. Phần likes & dislikes cũng như comments cho biết vô số quan điểm khác nhau không bị giới hạn và không bị ngăn cản,
  • Cải tiến: giúp cho các doanh nghiệp tìm được những đối tác rộng lớn, khắp nơi,
  • Xây dựng những ý niệm cao thượng qua những tổ chức phi chính phủ, đóng góp ý kiến rộng rãi và tự do, phát triển các hoạt động xã hội, nâng cao đời sống cá nhân, giúp các nông dân, sinh viên học sinh, thày giáo, người nội trợ, làm bếp, nấu nướng, vân vân và vân vân,
  • Giúp nhận thức mau chóng và đầy đủ: những kiến thức y học, vệ sinh, sức khoẻ, khám phá những phương cách sống hữu ích,…
  • Giúp các chính phủ và các cơ quan phòng chống tội phạm,
  • Giúp các cơ sở doanh nghiệp, làm ăn phát huy khả năng và danh tiếng,
  • Giúp phát triển và xây dựng các cộng đồng. Giúp các cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm.

Mặt xấu của các trang mạng xã hội:

  • Cyberbullying: các trang mạng dễ dàng đẩy các phần tử xấu tấn công tình dục, dụ dỗ, móc nối thanh thiếu niên, trẻ gái, học sinh vào con đường nghiện ngập, sa đoạ, hư hỏng,
  • Hacking: các kẻ xấu có thể len lỏi lấy những thông tin cá nhân, các tin tức mật của các cơ quan cảnh sát, cơ quan điều tra, quân đội. Các nước có thể hack vào các chính phủ để phá huỷ hay làm sai lạc những thông tin hầu khuynh đảo (các cuộc bầu cử, các nghiên cứu, dữ liệu khoa học, lấy cắp tiền bạc, …)
  • Addiction (nghiện ngập): quyến rũ người tham gia vào con đường nghiện ngập, ma tuý, mãi dâm, …
  • Frauds & Scams: loan truyền những tin tức sai lầm, mạ lỵ, bôi xấu, có thể sửa chữa văn bản để làm hỏng sự thật, … và nhất là gây chia rẽ, hiềm thù vì những tin xấu.
  • Security Issues: Những thông tin mật cần bảo vệ có thể bị tin tặc lấy cắp hay sửa chữa hoặc phá huỷ, … một cách dễ dàng,
  • Reputation: phô trương, tô son vẽ phấn, boasting, khoe khoang, tự ca ngợi chính mình hay gia đình mình quá mức hoặc không đúng sự thật, che dấu sự thực, … nhiều khi làm hại thanh danh hay sự an toàn của người khác hay của cộng đồng hoặc gia đình người khác, … Cũng có thể bao gồm những cung cách lừa đảo, làm sai lệch những quan hệ cá nhân, bôi lọ người khác, tung những tin đồn sai sự thật để thoả mãn tính tự cao của mình, làm xấu người khác, tung những tin tức bóp méo có ý đồ riễu cợt hay phá hoạt thanh danh người khác, …
  • Health Issues: Sống ảo. Sử dụng quá nhiều trang mạng có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ tâm thần, thị giác, sinh ra làm biếng cử động, lười biếng, thụ động, e dè, …
  • Cause death: Thối chí, nản lòng, buồn rầu, cô đơn, tự tử, có những hành vi nguy hiểm hay bạo lực, điên loạn vì ảnh hưởng quá nhiều những tin tức và hình ảnh ảo (không có thật), …
  • Dễ kích động dẫn đến việc sử dụng thuốc kích thích, cần sa, ma tuý, rượu, … huỷ hoại cơ thể dần dần,…

(Nguồn: Social Media Advantages & Disadvantages.)

  1. Sức mạnh toàn cầu

Có những điều thú vị về trang mạng không phải ai cũng biết. Kể từ khi ra đời vào năm 1960, internet đã phát triển từ một mạng thí nghiệm nhỏ của quân đội trở thành một mạng lưới khổng lồ trên qui mô toàn cầu.

Dưới đây là những thông tin khá hấp dẫn về mạng xã hội.

  • Internet cần một lượng điện năng tương đương 50 triệu mã lực. Với khoảng 8,7 tỷ thiết bị kết nối internet. Theo Wikipedia, 1 HP (Horse Power, mã lực) tương đương với 0,736 KwH. Như vậy, 50 triệu mã lực tương đương với lượng điện năng là 26,8 triệu KwH. Một gia đình trung bình tiêu thụ 991 KwH một tháng, giá tương đương là 114 đôla Mỹ.
  • Cần vài tỷ điện tử (Electrons) để tạo ra được một E-mail. Một E-mail có dung lượng 50 kilobytes cấu tạo bởi 8 tỷ electrons. Số electrons này nặng khoảng một phần nghìn triệu triệu một ounce (1 ounce tương đương với 28,35 grams).
  • 2,4 tỷ người sử dụng internet trên toàn cầu như một thói quen. Thế giới hiện có hơn 7 tỷ người.
  • Internet nặng … bằng một quả dâu tây. Nhà vậy lý học Russel Seitz cho rằng hàng tỷ tỷ electrons dữ liệu luân chuyển có khối lượng khoảng 50 gr, tức bằng một quả dâu tây.
  • 40 tỷ thiết bị kết nối với internet vào năm 2020, bao gồm máy tính, điện thoại, Wi-fi, máy lạnh, tủ lạnh, GPS, kể cả máy bán nước giải khát, …
  • Cứ mỗi 60 giây, một lượng video dài 72 giờ được tải lên Youtube. Thống kê cho biết phần lớn các youtube này nói về … mèo, điệu nhảy Harlem Shake, vô số những thứ vớ vẩn chẳng mấy ai quan tâm.
  • Các electrons dữ liệu chỉ di chuyển vài chục mét trước khi dừng lại và chuyển sang các thiết bị khác. Tất cả chỉ diễn ra chưa tới một giây.
  • 5 triệu terabyte dữ liệu trên internet nặng không bằng một hạt cát nếu bạn bò qua khối lượng của ổ cứng trong mạng và các transitors.
  • Hơn 78% người dân Bắc Mỹ sử dụng internet.
  • 1,7 tỷ người sử dụng internet là người châu Á.
  • Các thành phố có kết nối internet tốt nhất nằm ở Nam Hàn và Nhật Bản.

(Nguồn: Lifewire & Báo văn Nghệ, 10-5-2018)

  1. Ngày Truyền Thông Thế Giới

Ngày 24-1-2018, ĐTC Phanxicô đã gửi thông điệp nhân Ngày Truyền Thông Thế giới. Năm nay, nhân ngày lễ Thánh Phanxicô Salêsio (24-1), Bổn Mạng các nhà Truyền Thông, Thông Điệp có tên “Truyền Thông Gia Đình: Một thuận Lợi của Gặp Gỡ vớí Hồng Ân Tình Yêu.”

Ngày thế giới cầu nguyện cho truyền thông (thường được viết tắt là WCD (World Communication Day) được thành lập theo Công Đồng Vaticanô 2 trong các Sắc Lệnh Inter Mirifica về Các Phương Tiện Truyền Thông Xã Hội nhằm khuyến khích các gíao phận “tăng cường trách nhiệm truyền thông xã hội” (SL Inter Mirifica, số 18). Ngày Thế giới truyền thông được tổ chức vào Lễ Thăng Thiên (13-5-2018) hằng năm.

Vô số các văn kiện về truyền thông xã hội đã được đưa ra cho việc Loan Báo Tin Mừng, cổ võ giới trẻ Kitô Giáo và đào tạo Kitô Hữu trong thời đại mới sử dụng các phương tiện hiện đại qua các Triều đại Giáo Hoàng: Đức Giáo Hoàng Paul VI, 1967 – 1978; ĐGH Gioan Phaolô 2, 1979 – 2005; ĐGH Bênêdictô 16, 2006 – 2013; và ĐGH Phanxicô, 2014 – 2015. (Đây là năm các thông điệp được đưa ra).

  1. Kết luận
    • Visual Atlas of the World cho biết từ khi khởi nguồn, đầu thập niên 1960, mạng lưới Internet đầu tiên mang tên APPANET, là một hệ thống được trình làng bởi những nhà nghiên cứu nhằm mục đích chia sẻ những thông tin của các siêu máy tính tại Hoa Kỳ do Bộ Quốc Phòng Mỹ đưa ra.
    • Vào thập niên 1970, dân chúng bắt đầu dùng APPANET trong việc hợp tác để thực hiện những dự án nghiên cứu và thảo luận những điều mà họ quan tâm.
    • 1974, mạng thương mại đầu tiên ra mắt.

6.4 1980, các công ty bắt đầu dùng E-mail trong các liên lạc, giao dịch. Cũng trong thời gian này Virus và Hackers  bằt đầu xuất hiện.

6.5 1990, World Wide Webs với những browsers xuất hiện. Cuối 1990, 200 triệu người nối mạng tạo ra một chi phí khổng lồ lên đến nhiều chục tỷ đôla.

6.6 Cuối thập niên 2000, khắp thế giới sử dụng internet với việc trao đổi peer-topeer, internet telephony, Video-on-Demand và Social Network.

6.7 Ngày nay với i-phone, i-pod, i-pad, … và các công dụng  không hạn chế, mạng xã hội không còn xa lạ với các trẻ em, các bà nội trợ, mọi ngóc ngách, hang cùng ngõ hẻm, … trên trái đất. Chính vì chuyện ai cũng có thể quay phim, chụp hình, viết bài tung lên mạng, vô số và vô số những chuyện hỉ, nộ, ái, ố, thượng vang hạ cám,… lành mạnh cũng như tục tĩu, thật cũng như giả, đủ thứ hầm bà lằng được tung lên màn hình nhỏ xíu mà ai cũng chăm chú ngắm nghía giữa mình với mình ên.

Một thế hệ mới được tạo ra: Thế hệ chỉ biết có mình – Me-Generation – Thế hệ sử dụng mấy ngón tay nhiều hơn bộ não.

6.8 Kỹ thuật tiến bộ: rất tốt.

Facebook, chẳng hạn, rất tốt, (như trong câu chuyện The Fox Hunt đầu bài viết), nhưng cũng dễ dàng đưa người sử dụng vào việc lạm dụng để khoe khoang, phô trương, nói xấu, bươi móc, so sánh, tung tin vịt, dụ dỗ, lôi cuốn vào con đường hư hỏng, hacking để moi tiền khi có được các thông tin cá nhân, … và trên hết: mất thì giờ! Tất cả đã vượt khỏi tầm kiểm soát của con người.

Một nhà nghiên cứu nói bên cạnh cái tốt bao giờ cũng lởn vởn cái xấu. Nền văn hoá “cut-paste-copy” thật sự đang đưa nhân loại đi về đâu. Thật rõ, nhưng không ai chịu trách nhiệm và không ai, kể cả những nhà phát minh ra các ứng dụng của mạng xã hội, có thể bảo đảm kiểm soát được. Ông chủ Facebook, Mark Zukerberg, trong phiên điều trần tại Thượng Viện Hoa Kỳ, đã thừa nhận “Facebook = My Mistake!” “FB là lỗi của tôi” và thú nhận “chính tôi – Ông Chủ Facebook – cũng bị hack.” Bó tay. Chỉ còn trông chờ (một cách vô vọng) vào lương tâm con người, nhưng thật khó, khi nói đến lương tâm con người, khó hơn việc đi tìm máy bay MH-370 của Hãng Hàng Không Mã-Lai dưới  đáy Ấn Độ Dương.