Cuốn băng hình Đại lễ Phong Thánh 117 vị Tử Đạo Việt Nam

Trần văn Minh

Năm 1988, chúng tôi còn ở Việt Nam. Được Tin Giáo Hội sẽ tuyên Thánh cho 117 vị tử đạo Việt Nam lên hàng các Thánh Tử vì đạo. Ai cũng nức lòng vui mừng chờ đón, trong khi nhà nước ra sức chống phá. Trong muôn vàn lý do, có một lý do đưa ra đơn giản, mang mầu sắc chính trị là họ bảo: sao lại tuyên thánh vào ngày 19/6 Ngày Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Dù tạo nhiều áp lực, nhưng Giáo hội vẫn tổ chức Đại lễ Phong Thánh Thật Trọng Thể vào đúng Ngày 19/6/1988 với hằng trăm ngàn người tham dự tại Quảng trường Thánh Phero. Trong đó có tới mấy chục ngàn người Công giáo Việt Nam khắp nơi trên thế giới về dự sự kiện trọng đại này và hằng triệu người khắp nơi trên thế giới, đã được coi trực tiếp truyền hình, trừ Việt Nam. (Xin nhắc lại, lúc đó những máy điện thoại thông minh chưa có, chưa có mạng xã hội luôn. Và TV thì do nhà nước quản lý, nên họ đã không cho phép chiếu buổi đại lễ.)

Chắc mọi người còn nhớ, cuối thập niên 1980 máy Video và TV mầu đã vào Việt Nam qua ngả quà gửi của thân nhân từ ngoại quốc gửi về. Và do thân nhân sống ở nhiều nước khác nhau, nên máy móc gửi về cũng khác nhau: Tại Mỹ và Nhật, họ dùng hệ thống NTSC, mà hệ NTSC cũng có tới hai loại 4.3 và 16.9 còn Pháp cùng châu Âu và Úc là hệ Pal. Thêm một hệ SECAM nữa. Đúng là lộn xộn, khó chọn cho mọi người. Cuối cùng, thân nhân phải trung hòa bằng các gửi máy quay Video, TV và đầu băng phải đa hệ cho thân nhân dễ dàng chọn băng để xem phim.

Kể sơ qua lại cái mốc điểm thời gian và cái nền khoa học kỹ thuật nước ta dưới sự lãnh đạo tài tình của đảng mà nó lẹt đẹt tụt hậu đến thế. Nếu như không có những người vượt biên, vượt biển đến được các nước văn minh tiến bộ gửi máy móc về chắc còn tụt hậu nữa. Chỉ có mỗi cái khoác lác là đảng ta hơn người, vì họ nói mà không sợ ngượng.

Lại kể về máy móc, chúng tôi kể ra như vậy nhưng không phải đại đa số đều có máy để dùng, chỉ có thiểu số có thân nhân, hoặc nhà cán bộ mới có. Thế là để lấp vào chỗ thiếu và để làm ăn, có những người đầu tư mua máy về để đi chiếu thuê cho người ta. Riết rồi thành cái lệ, những nhà có ruộng, có rẫy để chiều công nhân thì đi gặt lúa xong cũng phải thuê máy về chiêu đãi một buổi chiếu phim, nhổ củ mì xong cũng một xuất phim, chặt mía xong cũng một xuất phim. Như thành cái lệ, không chiều thì không có người đi làm giúp! Phim thì toàn loại phim Tầu dài lê thê, xem bằng thích vì nội dung chẳng có tí chính trị, giáo dục gì sai đường lối của đảng cả, cứ tha hồ mà chọn. Chuyện trong nước, ngoài nước chẳng ai biết có gì đang sảy ra. Nếu như trái đất có nổ tung, chắc cả tháng sau, năm sau mọi người mới biết, còn lại toàn nghe tin đồn. Mà đã là tin đồn thì đúng ít mà sai nhiều!

Đại lễ phong thánh Ngày 19/6, mà mãi đến cuối năm, Video mới len lỏi về đến Việt Nam. Chúng tôi nhớ, do quen biết với các anh em có đầu máy Video nên được biết, cha xứ mới mượn được cuốn phim phong thánh, tối nay vào trong nhà xứ để cùng xem.

Phim được dẫn bằng tiếng Việt nếu như tôi không lầm thì do Đinh Quang Anh Thái hướng dẫn. Tay có đầu máy chỉnh đi, chỉnh lại mãi mà chỉ ra hình trắng đen, cha xứ cứ muốn chỉnh mà cũng không chỉnh được, như đã nói ở trên, vì có đến bốn hệ, mà vì cứ tin tưởng là phim từ Mỹ về nên cứ NTSC mà chỉnh. Tuy trắng đen, nhưng ai cũng thấy là thật huy hoàng, hãnh diện vì mình được là người Việt Nam, được là con cháu các Ngài và vui mừng khi nghe vị Cha chung là Đức Thánh Cha nói câu tiếng Việt: Việt Nam Anh Hùng.

Xem cũng lâu lắm rồi, anh chàng có đầu máy thôi không chỉnh nữa, chấp nhận coi trắng đen. Tôi mới ngứa tay, vì có biết mô tê chi đâu, tôi bật nút chuyển hệ, không nhớ là qua PAL hay SECAM. Hình trên TV chuyển qua mầu. Mọi người ồ lên thích thú và xem cho đến hết.

Xem xong, tôi mượn cha xứ cuốn băng và mượn luôn đầu máy về nhà mở cho bà xã cùng xem. Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ cũng đồn xa. Tuần sau, anh viện trưởng viện kiểm sát huyện xuống nhà nhờ tôi mượn cho cuốn băng, vì có mấy ông trùm trên Gia Kiệm muốn được coi. Vì quen thân và tin tưởng anh. Tôi vào mượn cha xứ đưa cho anh mượn. Anh chuyển lên Gia Kiệm và ai được coi cũng vô cùng thích thú.

Rồi có những người quen, họ mua băng trắng mang xuống tận nhà đưa cho tôi nhờ sang phim hộ. Tôi trình cha xứ, thấy không có gì phiền mà lại truyền được buổi lễ đến được nhiều nơi, nhiều chỗ, kể cả cán bộ cũng được xem nên tôi cũng giúp sang được mấy cuốn băng. Nhà tôi không có đầu máy, tôi phải lên xứ Tân Bình nhờ Đoan sang cho.

Hôm nay, đọc tin trên Vietcatholic. Đức Tổng Giám mục Nguyễn Chí Linh, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam vừa thỉnh cầu Tòa Ân Sủng ban cho Giáo hội Việt Nam mở năm thánh kỷ niệm 30 năm ngày Phong Thánh cho 117 chân phước Tử đạo Việt Nam lên hàng Thánh. Chợt nhớ lại cuốn băng ghi hình ngày đại lễ của 30 năm trước. Nên tôi xin ghi lại một kỷ niệm khó quên. Xin Các Thánh Tử Đạo Việt Nam cầu bầu cùng Thiên Chúa ban cho đất nước Việt Nam thân yêu của chúng con luôn được bình an.