Lá Thư Dân Chúa – số tháng 4, 2018

NGỠ NGÀNG

Tin sửng sốt đầy ngỡ ngàng: Tin Đức Tổng Giám Mục Phaolô Bùi Văn Đọc đột ngột từ trần tại Roma sáng 7/3/2018 làm mọi người bàng hoàng và ngỡ ngàng. Mới ngày hôm qua Ngài cùng với phái đoàn 32 Giám mục Việt Nam gặp gỡ Đức Thánh Cha Phanxicô nhân chuyến về viếng mộ hai Thánh Tông Đồ Phêrô và Phaolô tại Vatican, Roma. Đức Tổng Giám Mục Phaolô Bùi Văn Đọc, 74 tuổi, tương đối còn khỏe với đầy sinh lực trong công việc mục vụ, cai quản Tổng giáo phận quan yếu nhất của Giao Hội Việt Nam. Ngài bị đột quỵ đang khi dâng lễ cùng với các Giám mục Việt Nam khác tại đền thờ Thánh Phaolô ngoại thành …

Đời người như Chúa nói: “Anh em hãy tỉnh thức vì anh em không biết ngày nào giờ nào …”.

Chẳng ai ngờ và ngay cả Đức Tổng cũng không nghĩ rằng chuyến đi Roma này lại là chuyến đi về thành thánh Roma vĩnh cửu trên trời…

Ngỡ ngàng liên tục đến trong đời: Mỗi người chúng ta đã và đang từng cảm nghiệm những ngỡ ngàng to nhỏ xảy đến trong cuộc đời tư riêng của chúng ta: nay nóng mai lạnh, nay đau mai bệnh, người còn người mất… Chúng ta có thể ngỡ ngàng trong tình cảm, nảy ra như là phản ứng của tâm hồn trước sự thay đổi tình cảm không ngờ từ phía đối tượng. Mình ngỡ ngàng vì tưởng được hân hoan chào đón, hóa ra không phải; cũng như ngỡ ngàng vì đang sẵn sàng đối phó với sự khó khăn thì lại được vồn vã thân thiện của tha nhân…

Chiêm ngắm nét đẹp ‘ngỡ ngàng’ của thiên nhiên:

Trong nhiều chuyến du ngoạn hay du lịch, trước một nơi có phong cảnh hùng vĩ như dẫy núi Blue Mountains ở Úc, trước cảnh hòa quyện giữa núi, rừng bạt ngàn hay trước những cảnh những con đường đèo chênh vênh vách nuí nhìn xuống vùng biển, tụ điểm du lịch bởi vẻ đẹp ngỡ ngàng…

Ví dụ Vĩnh Hy với vẻ đẹp thiên nhiên đầy ấn tượng, nếu từ T.P Phan Rang-Tháp Chàm, bạn có thể chạy xe máy men theo con đường ven biển mới được hoàn thành cách đây chưa lâu có tên là đường DT702 dài hơn 100km nối Ninh Thuận với tỉnh Khánh Hòa. Trên đường đi, bạn có thể thưởng ngoạn vẻ đẹp của biển trời trong xanh được điểm tô bởi những điểm đẹp đặc sắc như biển Ninh Chữ, Hang Rái, vườn Quốc gia Núi Chúa, làng nho Thái An…

Khi vừa đến Vĩnh Hy, có lẽ ấn tượng nhất với du khách là vẻ yên bình của làng chài và mặt biển phẳng lặng như gương. Trước một không gian biển trời bao la trước mắt, dưới ánh nắng, bạn trải nghiệm dịch vụ đi thuyền đáy kính để ngắm hệ sinh thái san hô rực rỡ sắc màu dưới làn nước trong vắt như pha lê.

Theo người dân nơi đây, do thiên nhiên chưa có sự can thiệp nhiều của con người và các chất thải công nghiệp, nên những rặng san hô nơi đây còn rất đẹp. San hô được xem như là báu vật của quê hương nên bà con ngư dân Vĩnh Hy ra sức bảo vệ. Chỉ tay vào những đám san hô rực rỡ sắc màu, thỉnh thoảng có những chú cá xanh đỏ bơi lội thật tuyệt!

Sau khi ngắm san hô thỏa thích, con tàu đáy kính sẽ đưa bạn ghé vào những bãi biển nhỏ dọc theo bờ vịnh để thưởng thức đặc sản hoặc hòa mình vào làn nước trong như thủy tinh làm tan biến hết những mệt mỏi sau chặng đường dài. Vĩnh Hy không chỉ nổi tiếng là làng chài đánh cá với đội tàu hùng hậu mà còn nổi danh với những lồng bè nuôi trồng hải sản. Ở đây có rất nhiều loại hải sản tươi ngon nhưng có lẽ ngon nhất là tôm hùm. Theo bà con ngư dân, tôm hùm nơi đây có thịt ngon ngọt hơn hẳn nơi khác bởi chúng được sống trong làn nước mát lành quanh năm, ăn những chú cá, tôm tươi sạch..

Ngỡ ngàng khám phá ra nền văn hóa qua những tấm ảnh:

Nhiếp ảnh gia Réhahn Croquevielle qua cuộc triển lảm và sưu tập cả 50 ngàn tấm ảnh chụp của ông vào tháng Tám năm 2011, tác giả đã giới thiệu “Di sản vô giá” của của nhiều sắc dân thiểu số tại Việt Nam, đây là một công trình nghiên cứu góp nhặt trên 11 năm của tác giả, rong ruổi từ bắc chí nam từ thành thị tới thôn quê để ghi lại những nét đặc trưng qua những y phục truyền thống của nhiều sắc dân tại Việt Nam… Ở mỗi bức ảnh, ông kể lại chi tiết những câu chuyện về nhân vật, về trang phục truyền thống và nền văn hóa mà họ mang theo. Có lẽ, chúng ta sẽ ngỡ ngàng trước những kiến thức tỉ mỉ, sự hiểu biết tinh tế của Réhahn về các nhóm dân tộc tại Việt Nam. Đến nay, ông đã gặp gỡ được 48/54 dân tộc thiểu số trên cả nước.

Từ những tấm ảnh, ông còn đề xứng ra nhiều cách để bảo tồn các sắc thái và nền văn hóa của từng sắc dân như: tổ chức du lịch cộng đồng, mở các hợp tác xã để truyền đạt lại kiến thức, dạy cho các thế hệ trẻ và bán các sản phẩm chất lượng cao của địa bản. Ước mơ tiếp theo mà nhiếp ảnh gia người Pháp này mong muốn thực hiện là hàng năm có thể tổ chức diễu hành và trình diễn những hoạt động văn hóa đặc trưng với sự tham gia của người dân từ 54 sắc tộc tại Việt Nam. Phần vụ quan trọng còn lại của ông cần thực hiện trong thời gian tới là gặp gỡ sáu nhóm dân tộc còn lại để hoàn thiện bộ sưu tập về “Di sản vô giá” của Việt Nam.

Ông phát biểu: “Tôi luôn xác tín rằng văn hóa là con đường cải thiện xã hội mạnh mẽ nhất, giúp con người nhận thức về những di sản mà họ phải tự hào để sống khoan dung… Những di sản này góp phần tạo nên một Việt Nam khác biệt với thế giới và tôi mong người Việt Nam, nhất là giới trẻ nhận thức được rằng họ vừa có thể sống cuộc sống hiện đại vừa bảo vệ được các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình”…

Ngỡ ngàng tâm linh tới xác tín niềm tin:

Trong những ngày này chúng ta đang mừng kỷ niệm biến cố quan trọng nhất của cuộc đời Chúa Giêsu: “cuộc thương khó, cái chết ê chề và sự phục sinh quang vinh của Chúa Giêsu”. Có lẽ chúng ta cũng như các môn sinh của Ngài năm xưa thật ngỡ ngàng khi thấy dân Do Thái mới hôm nay đây sau khi chứng kiến những phép lạ Chúa làm, những lời giảng dậy đầy uy lực của Chúa làm họ tung hô, reo mừng rước Chúa tiến vào thành thánh Giêrusalem vinh hiển như một vị vua, như một Đấng cứu tinh mà toàn dân đã mong đợi qua nhiều thế kỷ… Thế mà chỉ sau mấy ngày, họ lại một mực hung hãn tra tay bắt Chúa, điệu tới quan toàn quyền Philatô, yêu cầu ông kết án tử… mặc cho Philatô phân trần biện bạch Ngài vô tội, vì ông muốn tha cho Chúa Giêsu. Thảm trạng là Chúa bị kết án tử, bị đánh đòn, vác thập giá và bị đóng đinh chết treo thập giá cách tất tưởi ê chề!

Từ cái ngỡ ngàng Thầy mình có uy quyền mà lại không xử dụng quyền uy để giải thoát cho khỏi tay những kẻ lên án… Ngài chỉ im lặng đón nhận như “con chiên vô tội bị điệu tới lò xát sinh” như tiên tri Isaia đã tiên báo. Và rồi trong u buồn thất vọng, các Tông đồ vui mừng khôn xiết khi hay tin Thầy đã phục sinh quang vinh… Các ông ngỡ ngàng không tin được, dù Thầy đã tiên báo trước cho họ là Ngài sẽ sống lại! Từ cái không tin, ngờ vực các ông đòi cho được đụng chạm và tiếp xúc với Đấng phục sinh… Để từ tâm trạng không tin, các ông kinh qua trạng thái tin tưởng, xác tín và tuyên xưng đức tin và làm chứng tá rao giảng, loan truyền niềm tin này dù phải đánh đổi mạng sống của mình…

Tất cả các tông đồ, ngoại trừ thánh Gioan không bị tử đạo, còn tất cả 11 ông Tông đồ và bao nhiều môn sinh của Chúa trải qua 20 thế kỷ nay đã hy sinh mạng sống để làm chứng cho Thầy Giêsu hay Chúa Giêsu đã chết mà đã phục sinh. Và như thánh Phaolô tông đồ rao giảng: “Sự phục sinh của Chúa chính là cốt lõi của niềm tin của chúng ta. Nếu Chúa đã không sống lại thì đức tin của chúng ta ra vô ích!”

Chúng ta hãy nhìn lại lòng mình và tự hỏi: “Chúng ta có bao giờ ngỡ ngàng khi chúng ta xác tín Chúa đã chết mà nay đang sống không? Chúa đã đã chết và phục sinh có làm chúng ta xửng sốt và ngỡ ngàng không?

Lm Anthony Nguyễn Hữu Quảng sdb Chủ nhiệm