LỊCH SỬ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO – số tháng 4, 2018

Phaolô ra đi đến Corintô, một trung tâm thương mại và kỹ nghệ lớn, nhưng tình trạng luân lý và tôn giáo rất suy đồi; số thương gia Do Thái khá đông. Tới nơi, thánh tông đồ liên lạc với gia đình ông bà Aquila và Priscilla đã được rửa tội ở Roma và mới bị trục xuất do lệnh hoàng đế Claudius. Sila và Timotheô sau khi tổ chức xong giáo đoàn Berea cũng đến cộng tác với ngài. Như hầu hết các nơi khác, đứng trước sự cứng lòng của người Do Thái, ba tông đồ quay về phía Dân ngoại và đem Tin Mừng đến cho họ. Các ông đã thành công rực rỡ, một giáo đoàn đông đúc và nhiệt thành được thiết lập với đủ mọi thành phần xã hội. Chính ở đây, Phaolô viết hai Thư gởi giáo đoàn Thessalonic vào khoảng năm 51.

Trong 18 tháng hoạt động ở Corintô, người Do Thái vẫn là kẻ thù của thánh tông đồ. Họ bắt ngài nộp cho chính quyền Roma, vu cáo làm cách mạng. Nhưng Gallius, em nhà hiền triết Seneca, lúc đó giữ chức trấn thủ, là người sáng suốt đã gạt đi. Được tha về, Phaolô lo tổ chức giáo đoàn để có thể đứng vững khi ngài vắng mặt. Mùa hè năm 52, thánh Phaolô đáp tàu trở về Antiokia bằng đường biển, ghé qua Epheso Và Gierusalem.

3. Hành trình thứ ba (52-57) của thánh Phaolô

Sau một thời gian nghỉ ngơi ở Antiokia, Phaolô lại nghĩ đến chuyến đi thứ ba. Đoàn truyền giáo lần này đông hơn, gồm có Timotheô, Titô, Erastus, Gaius, nhưng không thấy Sila, có lẽ ông này ở lại Gierusalem làm thư ký cho thánh Pherô. Chuyến đi khởi hành vào mùa thu năm 52. Cũng như lần trước, Phaolô muốn thăm viếng các giáo đoàn cũ, nên đã theo đường bộ qua Derba, Lystra, Iconium, Antiokia. Sau đó, ngài qua Colosse, Laodicea, tới Epheso vào mùa thu năm 53. Epheso bấy giờ là thủ phủ Xứ Asia, một thương trường rộng lớn, phồn thịnh, trụ sở của toàn quyền Roma, đồng thời là “Thánh địa” của nữ thần Diana với ngôi đền lộng lẫy, nguy nga, tức đền Artemi kỳ quan thế giới. Chính đây là trọng tâm truyền giáo của thánh tông đồ trong cuộc hành trình thứ ba này (Cv XVIII, 21 – XXI 16).

Ở Ephesô, Phaolô làm nghề dệt để khỏi phiền lụy đến người khác và sống trong gia đình ông bà Aquila và Priscilla, vì hai ông bà này đã bỏ Corintô đến trú ngụ ở đây. Trước hết, thánh tông đồ tiếp xúc với 12 người trong nhóm “Thanh tẩy Gioan”, và đã thuyết phục được họ theo Tin Mừng. Nhưng đối với kiều bào Do Thái mà chuyến đi trước Phaolô đã được tiếp đón nồng hậu, thì lần này thánh tông đồ nhận ra sự cố chấp của họ như nhiều nơi khác, nên ngài bỏ đi truyền giáo cho Dân ngoại. Trong ba năm trời, Chúa chúc lành cho công cuộc của Phaolô, cho ngài làm nhiều phép lạ và thu được nhiều kết quả. Đang khi đó, các cộng sự viên của ngài đi truyền giáo ở các thành phố lân cận, như Colosse, Hierapoli, Laodicea, và các nơi xa hơn như Smyrna, Pergamo, Mileto.

Từ Epheso, thánh tông đồ vẫn liên lạc với các giáo đoàn. Năm 54, ngài nhận được nhiều tin bi quan về giáo dân ở Galatia. Năm đó, những cộng sự viên của ngài đi điều tra về, cho biết có một số người Do Thái tự xưng là đặc phái viên của Gierusalem đến, tuyên truyền vu khống nhiều điều không hay về ngài. Phaolô liền viết Thư gởi giáo đoàn Galatia biện hộ cho thiên chức tông đồ của mình, và Tin Mừng ngài giảng là chính Tin Mừng Chúa Giêsu đã mặc khải. Cũng trong Thư đó. Phaolô chống lại chủ trương Cắt bì của nhóm thủ cựu cố chấp, minh chứng rằng: Đức tin chứ không phải Cắt bì làm cho người ta nên công chính.

Phaolô cũng rất đau lòng khi nghe biết giáo dân Corintô có sự chia rẽ và nhiều tội loạn luân xảy ra. Năm 55, ngài sai Timotheô và Erastus đến dàn xếp công việc, và trước đó ngài đã gởi cho giáo đoàn một bức Thư. Thư thứ nhất gởi cho thành Corintô này là bức Thư dồi dào tư tưởng và hay hơn hết trong các Thư của thánh tông đồ. Trong phần I, tác giả khiển trách giáo dân về tội chia rẽ và loạn luân; phần II, tác giả giải đáp những thắc mắc họ nêu ra có liên hệ đến lương tâm người Kitô hữu.

Vào khoảng tháng 5 năm 56, đại hội Diana được tổ chức long trọng, Phaolô muốn lợi dụng cơ hội để truyền bá đức tin. Vì số người tin theo từ trước đến giờ mỗi ngày thêm đông, nên người mua ảnh tượng và đồ thờ cúng thần Diana mỗi ngày giảm bớt. Demetrius, chủ tịch nghiệp đoàn thợ bạc chuyên tạc tượng làm ảnh, đã tổ chức một cuộc biểu tình, vận động quần chúng đến bắt Phaolô. Nhưng hôm ấy ngài vắng nhà, chúng bắt Gaius và Aristarcus, hai cộng sự viên của ngài, điệu đi các khu phố. May nhờ có sự can thiệp của nhà cầm quyền, cuộc biểu tình bị giải tán và hai ông được trả tự do.