Trang Học Sinh – Nghệ Thuật Lãnh Đạo

Nhân dịp tháng 12, Thày giáo trường Dòng xin gởi đến các em học sinh lớp 12 bài viết này, hầu mong giúp các em có thể trả lời tốt trong các cuộc phỏng vấn để được nhận vào các môn học.
Các bậc cho các em đi học, và mong ước con mình sẽ cố gắng chăm chỉ học hành, trau dồi các nhân đức căn bản làm người tốt, là để sau này chúng giúp đời, giúp tha nhân một cách tốt hơn. Ngoài ra, các em đi học là để các em sẽ có được một việc làm tốt hơn, hay để có thể đạt được những vị trí cao hơn ở trong xã hội. Thí dụ được làm Bác sỹ, Kỹ sư, Luật sư, Thủ hiến, Thủ tướng, Tổng thống, hay làm chỉ huy nhỏ hơn như: làm trưởng lớp, trưởng trại, trưởng đoàn thể.
Trong số các em học sinh, có em đi học vì cha mẹ bắt học, và các em sau này chỉ muốn ai bảo làm sao thì làm thế ấy, cho đời bớt phải bon chen, suy nghĩ, thêm rắc rối và lo âu. Nhưng cũng có nhiều em đi học và chăm chỉ vì mong muốn, được trở thành một vị lãnh đạo xã hội, hay tôn giáo.
Ngày xưa, các cụ tin vào tướng số và cho rằng những đứa con nào có tai to, mặt lớn, và tiếng nói rõ ràng và sức khoẻ tốt mạnh, thì sau này sẽ trở thành vị lãnh đạo, vị chỉ huy giỏi.
Thực tế thì không hẳn phải là thế, vì không phải ai cũng có thể lãnh đạo nhóm hay tập thể được, nếu họ không được huấn luyện đàng hoàng. Hơn thế nữa còn tuỳ theo nhân cách của người ấy, mà sự lãnh đạo của họ đưa đến kết quả tốt hay xấu cho nhân loại. Qua những chứng tích lịch sử, chúng ta biết được về Hitler và Tổng thống Ngô Đình Diệm, họ đều là người lãnh đạo giỏi, nhưng họ khác xa nhau về mặt nhân đức. Hitler là nhà lãnh đạo giỏi nhưng ông ta độc tài, đã giết hại hàng triệu người Do Thái trong Chiến tranh thứ Hai, còn Tổng thống Ngô Đình Diệm là người lãnh đạo giỏi của thời Đệ Nhất Việt Nam Cộng Hoà. Ong hết lòng vì dân, vì nước và ông có đầy đủ các tài đức, để chiêu mộ các binh tướng về cộng tác với ông, và ông đã dẹp tan những loạn đảng, đem lại cho con dân miền Nam một cuộc sống độc lập, tự do và thái bình trong khoảng thời gian năm 1956- 1960.
Lãnh đạo hay Chỉ huy cũng có nhiều cấp bực: Cấp nhỏ và cấp lớn. Thí dụ như trong lính thì có cấp: Binh sĩ gồm binh nhất, binh nhì. Cấp Hạ sĩ quan gồm: Hạ sĩ, Trung Sĩ và Thượng sĩ. Cấp Sĩ quan bao gồm: cấp Uý, cấp Tá, và Cấp Tướng.
Trong công việc của xã hội cũng có những cấp nhỏ như đơn vị dưới thôn , xã, quận. Cấp cao như ở tỉnh, vùng miền hay quân khu, cấp Bộ, cấp quốc gia…
Khi các em đi làm việc, thì ai cũng mong muốn được thăng chức, và điều kiện để được thăng chức thì căn cứ vào những: kiến thức, học thức, công trạng, gương tốt, kinh nghiệm và do sự làm việc cần mẫn, chăm chỉ của các em.
Trường dạy về lãnh đạo thì có nhiều trường, như trường đời do gương sống của các vị anh hùng. Tướng sĩ do trường huấn luyện các cấp sĩ quan. Lãnh đạo về tôn giáo do các Tu viện, Đại chủng viện. Lãnh đạo các đoàn thể do cá khoá huấn luyện của đoàn thể tỉ dụ như: Thiếu Nhi Thánh Thể, Hướng Đạo, Legio Mariae, Cursillo… Các em cũng có thể tìm, và tự học qua các sách vở giáo dục như cuốn “Cách học làm người” của tác giả Nguyễn Hiến Lê.
Các em hiện nay đang chờ đợi kết quả của cuộc thi cuối năm, và hy vọng sẽ được nhận vào những ban ngành mà các em mong muốn. Một số các ngành học của nhiều trường Đại học, người ta đòi hỏi các em phải đạt điểm thi cao, và buộc các em còn phải đạt được số điểm mà người ta ấn định, khi các em đi phỏng vấn nữa.
Trong cuộc phỏng vấn ấy, người ta thường sẽ hỏi các em một số câu hỏi liên quan đến việc lãnh đạo và giải quyết vấn đề của các em:
– Em có tham gia vào đoàn thể nào không?
– Trong đoàn thể ấy, nếu em là trưởng đoàn thể và khi em gặp hai người bất đồng ỷ kiến với nhau, em phải giải quyết như thế nào?
– Nếu các đoàn viên chống đối em, thì em xử trí ra sao?
Trong lúc được phỏng vấn thì có nhiều em học rất giỏi, nhưng chưa bao giờ tham gia vào đoàn thể hay tham gia vào các công tác xã hội, nên không thể trả lời trôi chảy những câu hỏi ấy. Có em đã tham gia vào đoàn hội, nhưng chỉ thích làm hội viên chứ chưa bao giờ nhận làm trưởng của đoàn thể bao giờ. Vì các em tự cho mình không đủ khả năng, hay do tính nhút nhát, sợ giao tiếp với người khác.
Trong xã hội thời nay. Để có thể trở thành những người chỉ huy giỏi thì các em cần phải phát triển toàn diện, từ kiến thức về thế giới, đến học vấn ở nhà trường, tham gia vào các cuộc bình luận trong lớp và khả năng ăn nói trước công chúng…
Những yều tố cần thiết cho người chỉ huy
Thày giáo trường Dòng may mắn được học các khoá huấn luyện của phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể về vai trò làm xứ đoàn trưởng, và qua môi trường sinh hoạt Legio từ năm 1969 và được học khoá huấn luyện để làm trưởng một đơn vị thiếu niên Legio Mariae, và sau này làm trưởng một đơn vị trưởng thành. Về đời lính thì được huấn luyện qua Trường Sĩ Quan Bộ Binh Thủ Đức, Trường Quân Y. Trong đời sống gia đình thì Thày giáo Trường Dòng được làm chồng, làm cha, và được làm ông của một đàn cháu.
Với những qúa khứ của bản thân ấy, xin góp những kinh nghiệm của đời mình cho các em trong vấn đề lãnh đạo:
– Người chỉ huy cần phải biết vâng lời theo cấp bề trên của mình, và làm cho các hội viên cùng vâng theo.
– Người chỉ huy cần phải hiền lành và khiêm nhường. Lấy lời lành mà khuyên các thuộc viên. Tránh sự nóng giận vô cớ, vì nó sẽ như ngọn lửa lan toả đến khắp mọi hội viên. Chính vì thế mà người chỉ huy cần phải có đức bình tĩnh, và đừng để những cơn giận dữ hiện ra trong nét mặt hay qua lời nói.
– Người chỉ huy cần phải năng động, đi tiên phong trong mọi công tác trước khi giao phó công tác cho thuộc viên của mình.
– Họ có tinh thần tự giác, không đợi ai bảo mình thì mới làm. Thí dụ như họ tự làm vệ sinh nơi công cộng, bằng cách lượm rác bỏ vào thùng, chứ họ không cần phải để ai nhắc bảo mới làm. Sự suy nghĩ của họ vì lợi ích chung, nên họ đã lượm rác, không giống như những đứa trẻ đã “không nhặt rác”, vì không phải rác của mình.
– Người chỉ huy làm việc phải có phương pháp và có nghiên cứu hẳn hoi. Họ sẽ xem, xét kỹ vấn đề và dự định một kế hoạch hay chương trình làm việc và thường xuyên duyệt xét lại công việc, để tìm ra những thiếu xót, để rút ra những ưu khuyết điểm làm kinh nghiệm cho các công việc kế tiếp.
– Người chỉ huy phải là người bền chí.
Họ sẽ không nản chí khi thất bại, và cũng không kiêu căng khi thành công. Họ vui vì đạt được kết quả tốt, và cố gắng làm tốt hơn nữa trong những lần sau.
– Người chỉ huy cùng làm việc với cả nhóm, hay với tất cả mọi hội viên, chứ họ không dành những việc dễ cho mình, hoặc là một mình làm tất cả.
– Họ luôn ân cần giúp đỡ các hội viên trong những lúc khó khăn hay chia sẻ gánh nặng của công việc với hội viên.
– Người chỉ huy biết lắng nghe tâm sự của hội viên, để hiểu biết rõ về hoàn cảnh riêng của từng cá nhân, và để thông cảm và giúp đỡ hôi viên của họ. Người chỉ huy biết thuyết phục người khác đống ý hơn
– Người chỉ huy giỏi là người biết đào tạo cho các hội viên của mình trở thành những người chỉ huy giỏi trong tương lai. Thày cô sẽ không nổi tiếng, nếu như không đào tạo được nhiều học sinh xuất sắc.
Theo sách Thủ Bản Legio Mariae, thì người trưởng cần phải giữ trách nhiệm và bổn phận:
– “Trưởng là người đi họp với hội đồng cấp trên, vì đó là cách giữ cho đơn vị của mình kết hợp với toàn thể gia đình Legio.
– Trưởng chủ toạ các phiên họp của đơn vị mình và điều hành mọi công việc: phân công và nhận tường trình công tác của các hội viên.
– Trưởng là người thứ nhất có trách nhiệm chuẩn bị phòng họp đựợc sẵn sàng, để phiên họp bắt đầu đúng giờ.
– Trưởng khai mạc buổi họp đúng ngày và đúng giờ, ngưng họp đúng lúc để đọc kinh Catena, và bế mạc buổi họp đúng thởi gian quy định.
– Trưởng chỉ dẫn cho các uỷ viên(Phó, Thư ký, Thủ quỹ) làm tròn phận sự.
– Trưởng phải xem kỹ hội viên nào đặc biệt xứng đáng, và giới thiệu lên hội đồng cấp trên, để giữ chức uỷ viên mà mình hay đơn vị bạn đang thiếu.
– Trưởng phải hơn hội viên về mặt đạo đức và nhiệt thành, nhưng đừng dành làm những việc của kẻ khác phải làm.
– Trưởng phải nói lớn cho cả phòng đều nghe rõ.
– Trưởng phải liệu cho hội viê phúc trình đầy đủ, đối với hội viên chưa có kinh nghiệm hoặc nhút nhát. Trưởng nên đặt vài câu hỏi đúng lúc; đồng thời phải chận bớt những phúc trình quá dài. Tuy thực là hay, kẻo chiếm quá nhiều thời giờ đã ấn định.
– Muốn điều khiển buổi họp đúng cách, Trưởng càng ít nói càng hay. Trưởng nói nhiều quá sẽ ru ngủ kẻ khác. Hội viên ngồi nghỉ, không cần phải mở miệng.
– Trưởng phải nuôi tình huynh đệ trong đơn vị. Phải áp dụng Lời Chúa: “Ai làm lớn là làm tôi tớ của các con” (Mt 20, 27).
– Trưởng phải đích thân theo dõi việc làm của từng hội viên, để họ: Giữ đúng tinh thần; Theo đúng đường lối; Làm tất cả những gì mà Legio mong muốn thực hiện trong mỗi loại công tác đã làm; Thỉnh thoảng làm lại công tác cũ; Để hội viên giữ tinh thần xông pha, Trưởng phải thường xuyên khai khẩn đất mới.
– Trưởng phải khích lệ, giup đỡ hội viên đạt mức cố gắng và hy sinh mà họ có thể có. Người có khả năng mà chỉ giao việc không ra gì, có phải là bất công đối với quyền lợi đời đời của họ không?
– Trưởng phải nhận lỗi và sửa lỗi, vì Trưởng lỗi sao thì đơn vị có lỗi y như vậy, thấy sai mà để vậy, họ sẽ tái phạm và trở nên thảm hại hơn.
– Trưởng phải giữ bình tĩnh và cố gắng đứng để lộ cử chỉ cáu kỉnh nào, vì không chi hay lây bằng điều đó.
– Trưởng phải bàn hỏi với uỷ viên của hội đồng cấp trên khi thấy đơn vị của mình sa sút, để tìm phương cứu chữa. Nếu tất cả đống ý xin Trưởng từ chức để làm hội viên thường, thì Trưởng nên khiêm nhường thi hành quyết định và sẽ thấy Chúa chúc lành cho mình bội hậu.
– Trưởng phải giữ luật làm công tác hằng tuần như các uỷ viên và hội viên khác.
– Trưởng Vâng phục giáo quyền; Tinh thần quên mình; Tâm tình thương yêu; Hoà hợp với các đoàn thể bạn và các đoàn viên thuộc các đoàn thể đó”. (Thủ bản Legio trang 277- 281, câu số 371).
Chúa Giê Su, Đấng Lãnh Đạo Vĩ Đại Nhất
Nếu tôi hỏi các em: “Ai là người lãnh đạo vĩ đại nhất đã từng sống trên thế gian?” thì các em sẽ nói gì?
Dĩ nhiên, câu trả lời là Chúa Giêsu. Người đã nêu gương hoàn hảo về mỗi đức tính của sự lãnh đạo mà chúng ta có thể tưởng tượng được.
Thế gian dạy rằng các vị lãnh đạo phải mạnh mẽ; Chúa dạy rằng họ cần phải khiêm nhường và cương quyết. Các nhà lãnh đạo trên thế gian đạt được quyền hành và ảnh hưởng qua tài năng, kỹ năng, và của cải của họ. Các vị lãnh đạo giống như Đấng Ky Tô đạt được quyền năng và ảnh hưởng “nhờ sự thuyết phục, nhờ sự nhịn nhục, nhờ sự hiền dịu và nhu mì, và nhờ tình thương yêu chân thật.”1
Trong mắt Thiên Chúa, các vị lãnh đạo vĩ đại nhất luôn luôn là những người tuân theo một cách chính xác nhất. Thủ lãnh ngoài đời vì danh, vì lợi còn Thủ lãnh Nước Trời là vì phần rỗi của anh em. Bằng chứng về cuộc đời của Chúa Giêsu đã cho chúng ta thấy Người không màng sang giàu, được sinh ra trong cảnh nghèo nàn, thiếu thốn phương tiện, mùa Đông giá rét. Khi Người đi rao giảng Tin Mừng cho muôn dân, Người không màng đến những lời khen, chúc tụng, và người không mang túi, bị để đựng những quà, vật châu báu mà người được chữa lành thưởng công. Người chữa bệnh phần hồn, phận xác cho dân chúng, những kẻ tin và và giữ Lời Chúa Giêsu giảng dạy. Người luôn cầu nguyện cùng vâng theo thánh ý Đức Chúa Cha cho đến hơi thở cuối đời: “Lạy Cha, con phó hồn con trong tay Cha”. Chúa Giêsu trong đời sống của người Công giáo chúng ta là một vị lãnh đạo tuyệt hảo nhất. Người đã dám hy sinh mạng sống vì vâng theo Thánh ý của Đức Chúa Cha và vì tình yêu Người dành cho nhân loại.
Chúng Ta Đều Là Người Lãnh Đạo
Từ khi các em đã được nhận lãnh Bí Tích Rửa tội, thì đã trở thành con cái của Giáo Hội và của Thiên Chúa. Nhờ phép Rửa tội, chúng ta nên giống Đức Kitô như Thánh Augustinô viết rằng: “Chúng ta không chỉ trở thành các Kitô khác, nhưng còn trở nên chính Đức Kitô nữa”.
Tháp nhập vào Chúa Giêsu qua phép Rửa tội, mỗi tín hữu chia sẻ vai trò của Đức Kitô Tư Tế, Ngôn sứ và Vương đế.
Chúng ta tham dự vào sứ vụ Tư Tế của Đức Kitô bằng việc thờ phượng cá nhân hoặc cộng đồng. Hình thức thờ phượng cao nhất là hy sinh. Bằng việc hy sinh thiêng liêng, chúng ta dâng mình và mọi hoạt động của mình cho Thiên Chúa Cha.
Chúng ta tham dự vào sứ vụ Ngôn sứ của Đức Kitô. Là người tín hữu giáo dân các em được trao phó khả năng và trách nhiệm đón nhận Tin Mừng trong đức Tin và loan báo Tin mừng bằng lời nói và hành động. Các em có thể loan báo những chân lý của Đức Tin. Thí dụ như cho biết Thiên Chúa là ai, linh hồn là gì, sống để làm chi, chết rồi sẽ ra sao? Quan trọng nhất là nói về Đức Kitô, Chúa chúng ta, Đấng chứa đựng mọi chân lý.
Chúng ta tham dự vào sứ vụ Vương Đế của Đức Kitô bằng cách lướt thắng vương quốc tội lỗi trong chính chúng ta, và bằng việc phục vụ tha nhân, vì phục vụ là cai trị. Chúa Giêsu đã nói Người đến để phục vụ chớ không phải để được phục vụ (Mt 20, 28).
Các em thiếu niên thân mến, sẽ có những lúc trong cuộc sống của các em mà các em được kêu gọi để lãnh đạo. Vào những lúc khác, các em sẽ được kỳ vọng phải tuân theo. Nhưng điều mà tôi dành cho các em hôm nay, cho dù chức vụ kêu gọi của các em là gì đi nữa, các em cũng luôn luôn là người lãnh đạo, và các em luôn luôn là một người tuân theo. Vai trò lãnh đạo là một biểu hiện của vai trò môn đồ, đó chỉ là vấn đề giúp người khác đến cùng Thiên Chúa, tức là điều mà các môn đồ chân chính làm. Nếu đang cố gắng để làm một người đi theo dấu chân của Chúa Giêsu, thì các em có thể giúp đỡ những người khác đi theo dấu chân Người, và các em có thể là một người lãnh đạo. Trên hết mọi sự, chúng ta tham dự vào sứ vụ này của Người bằng cách làm đàng hoàng bất kỳ việc gì của chúng ta, ở nhà cũng như ngoài xã hội, chỉ vì mến Chúa và phục vụ anh em khác.
Khả năng của các em, để lãnh đạo không đến từ một cá tính thân thiện, những kỹ năng năng động, hoặc thậm chí tài nói chuyện trước công chúng. Khả năng đó có được do lòng cam kết của các em, để đi theo dấu chân Chúa Giêsu. Khả năng đó có được từ ước muốn của các em theo đuổi sự ngay chính một cách nhiệt thành hơn. Nếu các em có thể làm điều đó, cho dù các em không phải là hoàn hảo để làm điều đó, nhưng các em đang cố gắng, thì các em cũng là một người lãnh đạo rồi.
Đi theo Dấu chân của Người
Sẽ có những lúc khi con đường phía trước dường như tối tăm, nhưng hãy tiếp tục đi theo Chúa Giêsu, vì Người biết đường đi và quả thật Người là đường đi. Tất cả những em học sinh Công giáo đều có thể làm những công việc mà Chúa đã dạy chúng ta làm như: Thăm viếng kẻ yếu đau, già cả, thăm viếng các gia đình, chăm sóc kẻ khốn cùng. Tổ chức đọc kinh Mân côi các đêm canh thức tại tang gia và lễ an táng, tổ chức Tôn Vương Thánh Tâm tại các gia đình.
Các em có thể làm việc cho giới trẻ như: Đến thăm gia đình các em sáng Chúa nhật, đưa các em đi lễ. Hay thăm các em tại nhà và dạy giáo lý trẻ em. Các em cũng có thể tổ chức những đoàn thanh, thiếu niên Công giáo. Hay gia nhập vào những đội thanh niên của Legio để làm những công tác tông đồ giáo dân hầu mở mang Nước Chúa.
Legio hết sức muốn có ít là một xe sách lưu động tại mỗi thành phố lớn. Các em đưa xe sách lưu động đến công trường, hoặc con đường nào đông người qua lại. Bán các loại sách báo đạo, băng đĩa nhạc đạo. Hãy liên lạc với các nhà xuất bản để có một số lớn sách báo đạo mà không cần vốn to. Đặc biệt với toà soạn Báo Dân Chúa Úc Châu thì cha Quảng sẽ ủng hộ rất nhiệt tình.
Làm lãnh đạo không dễ
Các em cần phải tu thân, tích đức để thắng được chính mình. Thắng được những ươn hèn, lười biếng của thân xác là điều không phải dễ dàng. Các em cũng cần phải trau dồi nhân đức khiêm nhường của Mẹ Maria, để tránh khỏi tính kiêu ngạo, kiêu căng khi thấy mình thành công. Các em cũng cần phải tập tính nhẫn nại để có thể bền chí theo Chúa Giêsu đến cùng, cho dù là chúng ta đang vác thập giá của chính mình đến nơi chịu chết. Chịu thua kém thiên hạ để đạt được mục đích là phụ vụ cho tha nhân. Các em cũng cần biết giải quyết những hiểu lầm, thiếu xót của người đồng hành, để tha thứ cho nhau trong tình yêu thương.
Các em có những lúc phải khóc một mình, vì có cảm tưởng Chúa cha đã bỏ rơi chúng ta cho Sự Dữ hành hạ. Nhưng ai bền đỗ đến cùng thì sẽ được cứu rỗi.
Kết luận
Các em cho dù có muốn trở thành người lãnh đạo hay không, thì các em đều phải học cách lãnh đạo từ những người lớn, trưởng thành để rút ra từ kinh nghiệm sống của họ mà áp dụng vào cuộc sống của mình. Vì ít ra các em phải tự có trách nhiệm về việc lãnh đạo cho cuộc sống của chính mình và cho những người mà mình có bổn phận gánh vác, chăm sóc.
Hy vọng với những dòng viết này, sẽ giúp các em có thể trả lời tốt khi đi phỏng vấn, và nhận biết rõ về sự quan trọng của việc học của mình trên bậc Đại học. Học để trở thành những nhân tài cho đất nước mình đang sống, mang lại danh dự cho quê hương Việt Nam, cho gia đình và cho Giáo hội. Học để trở thành những vị chỉ huy suất xắc, tài giỏi và đạo đức. Học để cho thế giới biết mình là con cháu của người Việt Nam và chúng ta không thua kém gì các sắc dân thông minh khác, trên khắp thế giới.
Thày giáo Trường Dòng

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.